វចនានុក្រមខ្មែរ

ផ្លូវអាកាស

ផ្លូវដែលកំណត់សម្រាប់យន្តហោះធ្វើដំណើរបង្ការការប៉ះទង្គិចគ្នា។

ផ្លូវអាកាស នាម

[ផ្លូវ-អា-កាស] phluvaakas≈

ផ្លូវដែលកំណត់សម្រាប់យន្តហោះធ្វើដំណើរបង្ការការប៉ះទង្គិចគ្នា។

ផ្លួក ឧទានសព្ទ

[ផ្លួក] phluok

(ម.ព. ប្លួក)។

ផ្លួត

គុម្ព ឬសំណុំ, កំភួន (ប្រើចំពោះតែដៃនិងជើង) :

ផ្លួត នាម

[ផ្លួត] phluot

គុម្ព ឬសំណុំ, កំភួន (ប្រើចំពោះតែដៃនិងជើង) :

ផ្លើស គុ.កិ., គុ.

[ផ្លើស] phlaeus

ដែលលើសហួស, ដែលច្រលើស :

ផ្លៀក

ងើបហើបឡើងពីក្នុងទឹក (និយាយចំពោះតែត្រី) :

ផ្លៀក កិរិយាសព្ទ

[ផ្លៀក] phliek

ងើបហើបឡើងពីក្នុងទឹក (និយាយចំពោះតែត្រី) :

ផ្លេក

ឈ្មោះកែវវិសេសមួយប្រភេទ មានពន្លឺភ្លឺចាំងរស្មីផ្លេកៗ :

ផ្លេក គុណនាម

[ផ្លេក] phlek

ដែលថ្លាត្រចះ, ចាំងឆ្លុះស្រមោលបាន :

ផ្លេក នាម

[ផ្លេក] phlek

ឈ្មោះកែវវិសេសមួយប្រភេទ មានពន្លឺភ្លឺចាំងរស្មីផ្លេកៗ :

ផ្លេកបន្ទោរ

ពន្លឺផ្លេកដែលចេញជាខ្សែភ្លែតៗ ឬដាលច្រវាត់ឯអាកាស។

ផ្លេកបន្ទោរ នាម

[ផ្លេក-បន់-ទោ] phlekbontour

ពន្លឺផ្លេកដែលចេញជាខ្សែភ្លែតៗ ឬដាលច្រវាត់ឯអាកាស។

ផ្លេកផ្លោះ

ដែលហោះដោយមានអាការៈលឿនភ្លែតភ្លឺផ្លេកផ្លោះរំលងឈើខ្ពស់និងភ្នំ :

ផ្លេកផ្លោះ គុណកិរិយា

[ផ្លេក-ផ្លោះ] phlekphlaoh

ដែលហោះដោយមានអាការៈលឿនភ្លែតភ្លឺផ្លេកផ្លោះរំលងឈើខ្ពស់និងភ្នំ :

ផ្លែ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លែ] phlae

(នាមកិរិយា) បង្កើតជាផ្លែ, មានផ្លែ :

ផ្លែ នាម

[ផ្លែ] phlae

ចំណែកអវយវៈនៃរុក្ខជាតិនិងតិណជាតិជាដើមដែលកើតមានមកអំពីផ្កា :

ផ្លែ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លែ] phlae

កកើតជាសាច់ដែលហៅថា ផ្លែ :

ផ្លែ នាម

[ផ្លែ] phlae

សាច់ដែលកកើតជាកន្ទួលឬជាពករឹងរលោងត្រង់កន្លែងស្នាមដំបៅ មានសណ្ឋានត្លោតខ្ពស់បន្តិចជាងសាច់ប្រក្រតីទំហំប៉ុនគ្នានឹងស្នាមដំបៅនោះ, កើតដោយហេតុព្យាបាលដំបៅមិនល្អ។

ផ្លែ នាម

[ផ្លែ] phlae

តួរាងគ្រឿងសស្ត្រាដែលភ្ជាប់នឹងដង :

ផ្លែង កិរិយាសព្ទ

[ផ្លែង] phlaeng

(រ.ស.) បាញ់ :

ផ្លែផ្កា ន., គុ.

[ផ្លែ-ផ្កា] phlephka≈

ផលប្រយោជន៍ដែលទទួលបាន លទ្ធផលល្អ, ដែលផ្ដល់ឬទទួលបានលទ្ធផលល្អ :

ផ្លែផ្កា កិរិយាសព្ទ

[ផ្លែ-ផ្កា] phlephka≈

(ព.ប្រ.) និយាយដៀមដាម, ឌឺដង :

ផ្លែមៗ គុណកិរិយា

[ផ្លែម-ផ្លែម] phlemphlem≈

(ម.ព. ភ្លែមៗ)។

នំបំពួនស្ករ។ ចាស់ៗតំណាលប្រាប់ថា បានជានំបំពួនស្ករនេះមានឈ្មោះថា នំផ្លែអាយ ផងដែរពីព្រោះកាលក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមាឥស្សរាធិបតី គេច្រើនយកនំនេះទៅដាក់ភ្ជាប់លើមែកឈើឬមែកឫស្សីដែលគេកាត់យកមកដោតលើកំណាត់ដើមចេក គេភ្ជាប់នំនេះតម្រៀបគ្នា ស្រដៀងនឹងឈើមានផ្លែ ...

ផ្លែអាយ នាម

[ផ្លែ-អាយ] phlaeaay

នំបំពួនស្ករ។ ចាស់ៗតំណាលប្រាប់ថា បានជានំបំពួនស្ករនេះមានឈ្មោះថា នំផ្លែអាយ ផងដែរពីព្រោះកាលក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមាឥស្សរាធិបតី គេច្រើនយកនំនេះទៅដាក់ភ្ជាប់លើមែកឈើឬមែកឫស្សីដែលគេកាត់យកមកដោតលើកំណាត់ដើមចេក គេភ្ជាប់នំនេះតម្រៀបគ្នា ស្រដៀងនឹងឈើមានផ្លែ ...

ផ្លោង

(ម.ព. ប្លោង)។

ផ្លោង កិរិយាសព្ទ

[ផ្លោង] phlaong

(ម.ព. ប្លោង)។

ផ្លោត

(ម.ព. ប្លោត)។

ផ្លោត គុណកិរិយា

[ផ្លោត] phlaot

(ម.ព. ប្លោត)។

ផ្លោះ

លោតរំលង :

ផ្លោះ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លោះ] phlaoh

លោតរំលង :

ផ្សង

ផ្សងតាមព្រេងសំណាង។

ផ្សង កិរិយាសព្ទ

[ផ្សង] phsong

ធ្វើសត្យាធិស្ឋាន, សំបូងសង្រូង សុំឱ្យឃើញបុព្វនិមិត្តជាក់ស្ដែង ឬសុំឱ្យបានសម្រេចដូចបំណង។

ផ្សង កិរិយាសព្ទ

[ដើ-ផ្សេង-ព្រេង] phsong

ដើរសាត់អណ្ដែតផ្សងតាមព្រេងសំណាងរបស់ខ្លួន។

ផ្សង កិរិយាសព្ទ

[ផ្សង-កុ-សល់] phsong

ប្រតិស្ឋអធិស្ឋាននឹកដល់កុសលឬបុណ្យដែលខ្លួនបានធ្វើហើយឱ្យជួយទំនុកបម្រុង។

ផ្សង កិរិយាសព្ទ

[ផ្សង-បុន] phsong

(ម.ព. ផ្សងកុសល)។

ផ្សង កិរិយាសព្ទ

[ផ្សង-ព្រេង] phsong

ផ្សងតាមព្រេងសំណាង។

ផ្សងផ្សូរ

(ម.ព. ផ្សូរផ្សង)។

ផ្សងផ្សូរ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សង-ផ្សូ] phsangphsour

(ម.ព. ផ្សូរផ្សង)។

ផ្សព្វ

ធ្វើឱ្យសព្វ, ធ្វើឱ្យជ្រួតជ្រាបគ្រប់អន្លើ :

ផ្សព្វ នាម

[ផ្សប់] phsap

ការប៉ះពាល់ត្រូវ។

ផ្សព្វ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សប់] phsap

ធ្វើឱ្យសព្វ, ធ្វើឱ្យជ្រួតជ្រាបគ្រប់អន្លើ :

ផ្សព្វផ្សាយ

(ប.ព.) បញ្ជូនទិន្នន័យពីឧបករណ៍បញ្ជូនមួយទៅគ្រប់ឧបករណ៍ទទួលក្នុងបណ្ដាញ។

ផ្សព្វផ្សាយ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សប់-ផ្សាយ] phsapvophsay

ផ្សាយដោយការប៉ះពាល់ត្រូវ, ផ្សាយផ្សព្វ, ជ្រួតជ្រាបគ្រប់អន្លើ :

ផ្សព្វផ្សាយ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សប់-ផ្សាយ] phsapvophsay

(ប.ព.) បញ្ជូនទិន្នន័យពីឧបករណ៍បញ្ជូនមួយទៅគ្រប់ឧបករណ៍ទទួលក្នុងបណ្ដាញ។

ផ្សា កិ., គុ.

[ផ្សា] phsa

ឈឺចាប់ពើតរោលរាលឆៀបៗដោយមុខសស្ត្រា, របួស, ដាច់, រលាត់, ប៉ះពាល់ត្រូវ, ប្រទះនឹងជាតិជូរ, ប្រៃ, ហឹរ ...។

ផ្សា កិរិយាសព្ទ

[ផ្សា-ខ្លោច] phsa

កើតទុក្ខសង្រេងដោយសេចក្ដីស្ដាយស្រណោះឬដោយសេចក្ដីអាល័យហាក់ដូចជាឆេះខ្លោចឈឺផ្សាក្នុងចិត្ត។

ផ្សា ធ.

[ផ្សា] phsa

(ព.បុ.) ព្រោះ, ហេតុតែ, ដោយហេតុ; តាមតែ, តាមតែចង់, ព្រោះតែចំណង់ :

ផ្សា កិរិយាសព្ទ

[ផ្សា] phsa

ផ្សងតាមកម្ម, ផ្សងព្រេង; ទ្រាំទ្រ, ទ្រាំអត់; កាន់ក្ដីសន្តោសតាមមានតាមបាន :

ផ្សាយ

ធ្វើឱ្យសាយចេញទៅ, ចេញសាយទូទៅ :

ផ្សាយ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សាយ] phsay

ធ្វើឱ្យសាយចេញទៅ, ចេញសាយទូទៅ :

ផ្សារ

ផ្សារអន្តរជាតិសម្រាប់ដោះដូររូបិយប័ណ្ណផ្សេងៗ និងជួយកំណត់តម្លៃរបស់រូបិយវត្ថុមួយធៀបនឹងរូបិយវត្ថុមួយទៀត :

ផ្សារ នាម

[ផ្សា] phsar

ទីប្រជុំលក់ទិញរបស់ផ្សេងៗ គឺប្រជុំផ្ទះឬរានតូចធំដែលគេដាក់ទំនិញលក់ដូរ។ បុរាណ្យប្រើពាក្យនេះថា អាប័ណ។

ផ្សារ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សា] phsar

ភ្ជាប់ភ្ជិតដោយទឹកបន្សារ :

ផ្សារ នាម

[ផ្សា-គោ-ឃាត] phsar

ផ្សារ ឬ ទីនៃគោឃាតក៍។

ផ្សារ នាម

[ផ្សា-ផ្សោ] phsar

ផ្សារស្តុកស្ដម្ភ និងផ្សាររាយរងនៅលាយចម្រុះគ្នា (ព.សា.)។

ផ្សារ នាម

[ផ្សា-រូ-ប៉ិ-យៈ-ប័ន] phsar

ផ្សារអន្តរជាតិសម្រាប់ដោះដូររូបិយប័ណ្ណផ្សេងៗ និងជួយកំណត់តម្លៃរបស់រូបិយវត្ថុមួយធៀបនឹងរូបិយវត្ថុមួយទៀត :

ផ្សាំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្សាំ] phsam

ដាំបណ្ដោះអាសន្នសិន ឬដាំបណ្ដើរសិន គឺដាំមែកឈើដែលសាកដុះឫសហើយកាត់យកមកកប់ក្នុងដីសើមផ្សាំឱ្យចាប់ឫសស៊ប់ហើយ បញ្ចេញត្រួយលាស់ស្លឹកស្រួលហើយ ទើបយកទៅដាំមែនទែនជាស្ថាពរតទៅ; ធ្វើបែបនេះហៅថា ផ្សាំ :

ផ្សាំង

ធ្វើឱ្យសាំង គឺឱ្យបាត់ផ្លាង, ឱ្យបាត់ពុតព្យស :

ផ្សាំង កិរិយាសព្ទ

[ផ្សាំង] phsang

ធ្វើឱ្យសាំង គឺឱ្យបាត់ផ្លាង, ឱ្យបាត់ពុតព្យស :

ផ្សិង

(ម.ព. ផ្សេង)។

ផ្សិង គុណនាម

[ផ្សិង] phseng

(ម.ព. ផ្សេង)។

ផ្សិត

ជំងឺដែលបង្កឡើងដោយមេរោគជាពពួកផ្សិត។

ផ្សិត នាម ១)

[ផ្សិត] phset

ភូតគ្រាមពួកមួយដុះទុលចេញពីក្នុងដីសើមឬដុះពីក្នុងទីអាប់អួ ឬក៏ដុះនៅឈើពុកជាដើម មានរូបសណ្ឋានផ្សេងៗគ្នា, ខ្លះសម្រាប់បរិភោគបាន, ខ្លះសម្រាប់ប្រើធ្វើជាថ្នាំរម្ងាប់រោគ, ខ្លះពុល; ផ្សិតមានឈ្មោះយ៉ាងច្រើនណាស់ :