ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ផ្នោះក្រាន នាម ១)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ឈើ ៤កំណាត់ដែលផ្គុំចុងភ្ជាប់គ្នាទាំង ៤ជ្រុងធ្វើជាក្របឬជារបាំងរាំងគំនរដីដែលលើកធ្វើជាចង្ក្រាន :

ផ្នោះក្រាន នាម ២)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

អវយវៈសត្វចតុប្បាទត្រង់ខាងចុងគល់ភ្លៅ គឺត្រង់ប៉ែកខាងលើបំផុតនៃជើងក្រោយទាំងពីរ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងទ្រង់ទ្រាយនៃផ្នោះចង្ក្រាន :

ផ្នោះក្រាន កិរិយាសព្ទ ៣)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ចាប់ជាប់ដោយចំណាប់មាំដែលហៅថា ផ្នោះក្រាន។

ផ្នោះក្រាន នាម

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ឈ្មោះចំណាប់ដែលអ្នកមួយនៅពីខាងក្រោយខ្នង លូកដៃទាំងពីរចាប់ដៃទាំងពីររបស់អ្នកមួយស៊កព័ទ្ធប្រទាស់ដៃនឹងដៃ ហាក់ដូចជាគេបោះផ្នោះចង្ក្រានឱ្យមាំរឹងរើមិនរួច :

ផ្នោះពុម្ព

ឧបករណ៍សម្រាប់បោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀតដោយប្រើទឹកថ្នាំតាមការបញ្ជានិងត្រួតពិនិត្យរបស់កុំព្យូទ័រ។

ផ្នោះពុម្ព នាម

[ផ្នោះ-ពុម] phnoeahpum≈

ឧបករណ៍សម្រាប់បោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀតដោយប្រើទឹកថ្នាំតាមការបញ្ជានិងត្រួតពិនិត្យរបស់កុំព្យូទ័រ។

ផ្នោះពុម្ពធំ

ផ្នោះពុម្ពធុនធំដែលអាចបោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀត បង្កើតជាបដាឬប្លង់ផ្សេងៗ។

ផ្នោះពុម្ពធំ នាម

[ផ្នោះ-ពុម-ធំ] phnoeahpumthum≈

ផ្នោះពុម្ពធុនធំដែលអាចបោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀត បង្កើតជាបដាឬប្លង់ផ្សេងៗ។

ផ្លប់ ឧទានសព្ទ

[ផ្លប់] phlob

(ម.ព. ប្លប់)។

ផ្លាក

ផ្លាកដែលដាក់នៅលើទ្វារចូលទៅហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋានជាដើម។

ផ្លាក នាម

[ផ្លាក] phleak≈

សន្លឹកធ្វើអំពីលោហៈ ឈើ ឬរបស់ផ្សេងៗទៀត ដែលមានលក្ខណៈរឹង សំប៉ែត ស្តើង តូចជាងផ្ទាំង និងមានរាងផ្សេងៗ ប៉ុន្តែជាទូទៅ ច្រើនមានរាងចតុកោណ សម្រាប់ប្រើសម្គាល់លេខរថយន្ត ទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត គេហដ្ឋាន តួនាទី កន្លែងធ្វើការ។ល។

ផ្លាក នាម

[ផ្លាក-ពា-និច-ជៈ-កាំ] phleakpeanichcheakkaam≈

ផ្លាកដែលគេដាក់ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅតាមទីសាធារណៈ នៅតាមថ្នល់ដែលមានចរាចរណ៍ច្រើនជាដើម :

ផ្លាក នាម

[ផ្លាក-យី-ហោ] phleakyihao≈

ផ្លាកដែលដាក់នៅលើទ្វារចូលទៅហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋានជាដើម។

ផ្លាង

ដែលនៅផ្អើលភ្ញាក់មិនទាន់សាំង, មិនទាន់ស៊ាំ :

ផ្លាង គុណនាម

[ផ្លាង] phlang

ដែលនៅផ្អើលភ្ញាក់មិនទាន់សាំង, មិនទាន់ស៊ាំ :

ផ្លាញ

ភ្លែត, ដែលរហ័សភ្លាម, រហ័សណាស់ ដោយលោតឬរអិល :

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ] phlanh

ធ្វើឱ្យលាញ, ឱ្យវិនាស, ឱ្យអន្តរាយ, បំបាត់បង់។

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ-ជី-វិត] phlanh

បំបាត់ជីវិត (សម្លាប់)។

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ-ទ្រាប់] phlanh

ធ្វើទ្រព្យឱ្យលាញ, ឱ្យវិនាស (សព្វថ្ងៃនេះច្រើនប្រើ បំផ្លាញ ជាង)។

ផ្លាញ គុណកិរិយា

[ផ្លាញ] phlanh

ភ្លែត, ដែលរហ័សភ្លាម, រហ័សណាស់ ដោយលោតឬរអិល :

ផ្លាញៗ

អំពីអាការៈទំពាឬនិយាយដោយមានអ្វីជ្រាយៗឬរអិលៗ, ផ្ដៀចៗ ក្នុងមាត់ :

ផ្លាញៗ គុ.កិ., គុ.

[ផ្លាញ-ផ្លាញ] phlanh

អំពីអាការៈទំពាឬនិយាយដោយមានអ្វីជ្រាយៗឬរអិលៗ, ផ្ដៀចៗ ក្នុងមាត់ :

ផ្លាន

ទព្វសម្ភារៈនៃគ្រឹះស្ថាន សម្រាប់ដាក់ផ្ទាប់ពីលើផ្ទោង :

ផ្លាន នាម

[ផ្លាន] phlan

ទព្វសម្ភារៈនៃគ្រឹះស្ថាន សម្រាប់ដាក់ផ្ទាប់ពីលើផ្ទោង :

ផ្លាប់ ឧទានសព្ទ

[ផ្លាប់] phlab

(ម.ព. ប្លាប់)។

ផ្លាស់

ធ្វើឱ្យមានបន្លាស់ គឺដាក់មួយជាជំនួសមួយ, ផ្ទេរ :

ផ្លាស់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាស់] plas

ធ្វើឱ្យមានបន្លាស់ គឺដាក់មួយជាជំនួសមួយ, ផ្ទេរ :

ផ្លាស់ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាស់-ប្ដូ] phleasbdou≈

កែប្រែ ប្ដូរជារូបរាងថ្មី ប្រែប្រួល :

ផ្លិត

ប្រដាប់សម្រាប់ឱ្យកើតខ្យល់ឬសម្រាប់កាន់បាំងមុខក្នុងវេលាសូត្រធម៌ឬទេសនា។ ផ្លិតមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាងគឺផ្លិតដៃ, ផ្លិតស្លាបសត្វ, ផ្លិតស្លឹកត្នោត, ផ្លិតដងខ្លី, ផ្លិតដងវែង, ផ្លិតមុខព្រហ្ម, ផ្លិតងយ, ផ្លិតទាញ, ផ្លិតចាមរ ...។

ផ្លិត នាម

[ផ្លិត] phlet

ប្រដាប់សម្រាប់ឱ្យកើតខ្យល់ឬសម្រាប់កាន់បាំងមុខក្នុងវេលាសូត្រធម៌ឬទេសនា។ ផ្លិតមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាងគឺផ្លិតដៃ, ផ្លិតស្លាបសត្វ, ផ្លិតស្លឹកត្នោត, ផ្លិតដងខ្លី, ផ្លិតដងវែង, ផ្លិតមុខព្រហ្ម, ផ្លិតងយ, ផ្លិតទាញ, ផ្លិតចាមរ ...។

ផ្លុតទ័រ នាម

[ផ្លុត-ទ័រ] phluttro≈

(ម.ព. ផ្នោះពុម្ពធំ)។

ផ្លុំ

ធ្វើគ្រឿងតន្ត្រីដែលមានរន្ធ មានអណ្ដាតឬហែបឱ្យលាន់សំឡេងចេញដោយកម្លាំងមាត់ប្រឹងបញ្ចេញខ្យល់ :

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្លុំ] phloam

បញ្ចេញខ្យល់តាមមាត់ដោយបូញបបូរមាត់បន្តិច :

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្លុំ] phloam

ធ្វើគ្រឿងតន្ត្រីដែលមានរន្ធ មានអណ្ដាតឬហែបឱ្យលាន់សំឡេងចេញដោយកម្លាំងមាត់ប្រឹងបញ្ចេញខ្យល់ :

ផ្លូច គុណនាម

[ផ្លូច] phlouch

(ម.ព. ប្លូច)។

ផ្លូន គុណនាម

[ផ្លូន] phloun

ចំនួន ១០ដំប គឺ ៤០:

ផ្លូវ

ផ្លូវសម្រាប់ព្រះរាជាស្ដេចចេញចូល ឬផ្លូវធំសម្រាប់ហ្លួងស្ដេចចេញពីក្នុងព្រះបរមរាជវាំងទៅកាន់ទីក្រៅក្រុង (ច្រើនប្រើតែពីក្នុងបុរាណសម័យ)។ល។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ] plov

គន្លងសម្រាប់ដើរ, សម្រាប់ទៅមក; ចន្លោះ; លំអាន, តម្រាយ; លំនាំ; ហេតុ; វិធី។ល។

ផ្លូវ នាម

[ចិញ-ចើម-ផ្លូវ] plov

ជាយផ្លូវនៅក្នុងទីប្រជុំជនដែលរៀបចំទុកសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរដោយជើង :

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ខុស] plov

ដំណើរ ឬអំពើខុស។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ខ្យល់] plov

ផ្លូវដែលខ្យល់ក្នុងសួតចេញមកក្រៅនៅពេលបន្លឺសូរ។ នៅពេលបន្លឺសូរ ខ្យល់ក្នុងសួតធាក់ចេញមកក្រៅតាមផ្លូវច្រមុះឬតាមផ្លូវមាត់ :

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ឆ្កា] plov

ផ្លូវដែលគេគ្រាន់តែឆ្ការព្រៃចេញឱ្យទៅមកបានដោយស្រួល។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ឆ្វេង] plov

ផ្លូវខាងឆ្វេង។ (ព.ប្រ.) ផ្លូវខុស។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ជើង] plov

ផ្លូវតូចដែលដើរទន្ទឹមគ្នាមិនកើត។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ជំ-នួញ] plov

ផ្លូវដែលនាំជំនួញទៅមក ឬមុខការរបរខាងជួញ។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ត្រ-ឡែង-កែង] plov

ផ្លូវដែលបែកខ្វែងជាបីឬជាបួន។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ត្រូវ] plov

ដំណើរ ឬអំពើត្រូវ។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ធ្លា] plov

ផ្លូវសម្រាប់បរទេះគោឬរទេះក្របី។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ន-រក់] plov

អកុសលដែលនាំសត្វឱ្យទៅកើតក្នុងនរក។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-បត់] plov

ផ្លូវតែមួយដែលបត់កេលកុង។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-បាប] plov

បាបដែលទុកដូចផ្លូវនៃសេចក្ដីទុក្ខ ឬអាក្រក់។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-បុន] plov

បុណ្យដែលទុកដូចផ្លូវនៃសេចក្ដីសុខ ឬល្អ។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-បែក] plov

ផ្លូវដែលបែកចេញជាពីរ បី ឬជាបួន។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-បំ-បែក] plov

(ម.ព. ផ្លូវបែក)។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-រស់] plov

ហេតុ ឬដំណើរដែលនាំឱ្យរស់។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-សួ] plov

កុសលដែលនាំសត្វឱ្យទៅកើតក្នុងឋានសួគ៌។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-សាច់-ក្ដី] plov

ដំណើរសេចក្ដី។ល។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-ស្លាប់] plov

ហេតុ ឬដំណើរដែលនាំឱ្យស្លាប់។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ-លួង] plov

ផ្លូវសម្រាប់ព្រះរាជាស្ដេចចេញចូល ឬផ្លូវធំសម្រាប់ហ្លួងស្ដេចចេញពីក្នុងព្រះបរមរាជវាំងទៅកាន់ទីក្រៅក្រុង (ច្រើនប្រើតែពីក្នុងបុរាណសម័យ)។ល។

ផ្លូវកាត់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លូវ-កាត់] phluvkat≈

ផ្លូវមិនវាង, ផ្លូវខ្លីដើរឆាប់ដល់។ល។

ផ្លូវខេត្ត

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងក្រុង ទីរួមស្រុក និងទីប្រជុំជនក្នុងខេត្ត។

ផ្លូវខេត្ត នាម

[ផ្លូវ-ខែត] phluvkhaet≈

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងក្រុង ទីរួមស្រុក និងទីប្រជុំជនក្នុងខេត្ត។

ផ្លូវច្បាប់ នាម

[ផ្លូវ-ច្បាប់] phluvchbab≈

នីតិវិធី ឬបញ្ញត្តិដែលប្រទេសដាក់ឱ្យគោរព។

ផ្លូវជនបទ

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងទីរួមស្រុក ឃុំ និងភូមិ។

ផ្លូវជនបទ នាម

[ផ្លូវ-ជន់-នៈ-បត់] phluvchnoneakbta≈

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងទីរួមស្រុក ឃុំ និងភូមិ។

ផ្លូវជាតិ

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងរាជធានី ទីរួមនៃខេត្ត ផ្លូវជាតិ ទីប្រជុំជនឬតំបន់សំខាន់នានា។

ផ្លូវជាតិ នាម

[ផ្លូវ-ជាត] phluvcheat≈

ផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់រវាងរាជធានី ទីរួមនៃខេត្ត ផ្លូវជាតិ ទីប្រជុំជនឬតំបន់សំខាន់នានា។

ផ្លូវដែក

ផ្លូវដែលមានកំណល់ដែកពីរសម្រាប់យានរត់ដោយរអិលពីលើនោះ។

ផ្លូវដែក នាម

[ផ្លូវ-ដែក] phluvdaek≈

ផ្លូវដែលមានកំណល់ដែកពីរសម្រាប់យានរត់ដោយរអិលពីលើនោះ។

ផ្លូវទឹក

ផ្លូវដែលកំណត់សម្រាប់ជលយានធ្វើដំណើរ។

ផ្លូវទឹក នាម

[ផ្លូវ-ទឹក] phluvtoek≈

ផ្លូវដែលកំណត់សម្រាប់ជលយានធ្វើដំណើរ។

ផ្លូវធម៌ នាម

[ផ្លូវ-ធ័រ] phluvthro≈

គន្លងនៃឱវាទរបស់ព្រះ :

ផ្លូវភេទ

ដែលទាក់ទងនឹងភេទ, ដែលទាក់ទងនឹងប្រដាប់ភេទឬការរួមភេទ :

ផ្លូវភេទ គុណនាម

[ផ្លូវ-ភេត] phluvphet≈

ដែលទាក់ទងនឹងភេទ, ដែលទាក់ទងនឹងប្រដាប់ភេទឬការរួមភេទ :

ផ្លូវយក្ស

សំណុំថ្មធម្មជាតិរាងជាព្រីសស្មើជ្រុង សណ្ឋានដូចជាសសរឆកោណ កើតឡើងដោយសំណល់លំហូរនៃកម្អែលភ្នំភ្លើងសម័យដើម ដែលមានទម្រង់ជាផ្លូវ(ផ្លូវយក្ស)។ ទ្រង់ទ្រាយនេះកើតឡើងពីការចុះត្រជាក់នៃកម្អែលភ្នំភ្លើង :

ផ្លូវយក្ស នាម

[ផ្លូវ-យ័ក] phluvyk≈

សំណុំថ្មធម្មជាតិរាងជាព្រីសស្មើជ្រុង សណ្ឋានដូចជាសសរឆកោណ កើតឡើងដោយសំណល់លំហូរនៃកម្អែលភ្នំភ្លើងសម័យដើម ដែលមានទម្រង់ជាផ្លូវ(ផ្លូវយក្ស)។ ទ្រង់ទ្រាយនេះកើតឡើងពីការចុះត្រជាក់នៃកម្អែលភ្នំភ្លើង :

ផ្លូវរុក្ខបាល នាម

[ផ្លូវ-រុក-ខៈ-បាល] phluvrukkhakbal≈

ផ្លូវថ្នល់សម្រាប់ដឹកផលិតផលព្រៃឈើនិងថែទាំព្រៃឈើ។

ផ្លូវលំ

ផ្លូវដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិឬផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅភូមិឬឃុំនៅជនបទ។

ផ្លូវលំ នាម

[ផ្លូវ-លំ] phluvlum≈

ផ្លូវដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិឬផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅភូមិឬឃុំនៅជនបទ។

ផ្លូវល្បឿនលឿន

ផ្លូវថ្នល់សម្រាប់យានយន្តធ្វើចរាចរណ៍ មានបែងចែកជាទ្រូងផ្លូវពីរចំណែកខុសទិសគ្នា គ្មានកន្លែងផ្លូវប្រសព្វលើផ្ទៃរាបមួយឬមានផ្លូវប្រសព្វតិចបំផុត អាចឱ្យយានយន្តបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន។

ផ្លូវល្បឿនលឿន នាម

[ផ្លូវ-ល្បឿន-លឿន] phluvlboeunleun≈

ផ្លូវថ្នល់សម្រាប់យានយន្តធ្វើចរាចរណ៍ មានបែងចែកជាទ្រូងផ្លូវពីរចំណែកខុសទិសគ្នា គ្មានកន្លែងផ្លូវប្រសព្វលើផ្ទៃរាបមួយឬមានផ្លូវប្រសព្វតិចបំផុត អាចឱ្យយានយន្តបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន។

ផ្លូវសូត្រ

បណ្ដាញផ្លូវពាណិជ្ជកម្មតភ្ជាប់រវាងទ្វីបអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រ‌៊ិក ដែលមានប្រវែង ១០០០០គីឡូម៉ែត្រ ពីឆ្នាំ២០៦មុនគ្រិស្ដសករាជ ដល់ឆ្នាំ២២០នៃគ្រិស្ដសករាជ តាមរយៈការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសូត្រចិនយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ :

ផ្លូវសូត្រ នាម

[ផ្លូវ-សូត] phluvsout≈

បណ្ដាញផ្លូវពាណិជ្ជកម្មតភ្ជាប់រវាងទ្វីបអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រ‌៊ិក ដែលមានប្រវែង ១០០០០គីឡូម៉ែត្រ ពីឆ្នាំ២០៦មុនគ្រិស្ដសករាជ ដល់ឆ្នាំ២២០នៃគ្រិស្ដសករាជ តាមរយៈការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសូត្រចិនយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ :