ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ផ្ចិត នាម ២)

[ផ្ចិត] phchet

ប៉ែកដែលជាសូន្យត្រង់ពាក់កណ្ដាល :

ផ្ចិត នាម

[ផ្ចិត-រង់-វង់] phchet

(គណិត.) ចំណុចមួយដែលគ្រប់ចំណុចទាំងអស់នៃរង្វង់ស្ថិតនៅស្មើចម្ងាយពីចំណុចនោះ។

ផ្ចិត នាម

[ផ្ចិត-ស្វ៊ែ] phchet

(គណិត.) ចំណុចកណ្ដាលដែលស្ថិតនៅចម្ងាយដូចគ្នាពីចំណុចទាំងអស់នៃស្វ៊ែមួយ។

ផ្ចិតផ្ចង់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចិត-ផ្ចង់] phchetphchong

ធ្វើដោយផ្ចង់អស់ពីចិត្ត អស់ពីចំណង់។

ផ្ចិតផ្ចង់ គុណកិរិយា

[ផ្ចិត-ផ្ចង់] phchetphchong

ធ្វើការផ្ចិតផ្ចង់។

ផ្ចឹក

ឈ្មោះឈើខ្លឹមមានសាច់រឹងជាប់ធន់បានយូរសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈផ្សេងៗមានធ្វើសសរផ្ទះជាដើម។

ផ្ចឹក នាម

[ផ្ចឹក] phcheuk

ឈ្មោះឈើខ្លឹមមានសាច់រឹងជាប់ធន់បានយូរសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈផ្សេងៗមានធ្វើសសរផ្ទះជាដើម។

ផ្ចុក

ដែលជិតណាស់ហាក់ដូចគេយកអ្វីទៅចុក :

ផ្ចុក គុណកិរិយា

[ផ្ចុក] phchok

ដែលជិតណាស់ហាក់ដូចគេយកអ្វីទៅចុក :

ផ្ចុងផ្ដើម

ទំនុកបម្រុងឱ្យឃើញចុងឃើញដើម គឺប្រដុងប្រជាដោយសព្វគ្រប់ឱ្យដុះដាលចម្រើន :

ផ្ចុងផ្ដើម កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចុង-ផ្ដើម] phchongphdaeum

ទំនុកបម្រុងឱ្យឃើញចុងឃើញដើម គឺប្រដុងប្រជាដោយសព្វគ្រប់ឱ្យដុះដាលចម្រើន :

ផ្ចុច

សួរដូចគេចាប់ច្បុច, ចុចសួរស្កាត់មិនឱ្យគេចកែរួច :

ផ្ចុច កិ., គុ.កិ.

[ផ្ចុច] phchoch

សួរដូចគេចាប់ច្បុច, ចុចសួរស្កាត់មិនឱ្យគេចកែរួច :

ផ្ចោត

ធ្វើឱ្យចោតចុះទៅក្រោម, សំដៅដាក់ចំពីលើ :

ផ្ចោត កិ., គុ.កិ.

[ផ្ចោត] phchaot

ធ្វើឱ្យចោតចុះទៅក្រោម, សំដៅដាក់ចំពីលើ :

ផ្ញាច់ៗ ឧទានសព្ទ

[ផ្ញាច់-ផ្ញាច់] phnhach

សូរឮដោយទំពា :

ផ្ញាញៗ

អំពីអាការៈទំពាមើលទៅឃើញផ្ញាញៗ :

ផ្ញាញៗ គុណកិរិយា

[ផ្ញាញ-ផ្ញាញ] phnhanh

អំពីអាការៈទំពាមើលទៅឃើញផ្ញាញៗ :

ផ្ញុក

រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :

ផ្ញុក កិ., គុ.កិ.

[ផ្ញុក] phnhok

រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :

ផ្ញុច

រុញដាក់ឱ្យទល់ឱ្យដល់ឱ្យប៉ះនឹងអ្វីមួយ :

ផ្ញុច កិ., គុ.កិ.

[ផ្ញុច] phnhoch

រុញដាក់ឱ្យទល់ឱ្យដល់ឱ្យប៉ះនឹងអ្វីមួយ :

ផ្ញើ

បញ្ជូនឬផ្ដល់ដំណឹង ដូចជាអក្សរ សំឡេង រូបភាព សញ្ញា ជាដើម។

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ញើ] pnher

បញ្ជូនបញ្ញើពីទីមួយទៅកាន់ទីមួយទៀត :

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ញើ] pnher

ដាក់ទុកឱ្យគេទទួលបញ្ញើដោយមានពាក្យផ្ដាំ ឬ សន្យាយ៉ាងណាៗ :

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ញើ-សា] pnher

បញ្ជូនឬផ្ដល់ដំណឹង ដូចជាអក្សរ សំឡេង រូបភាព សញ្ញា ជាដើម។

ផ្ញៀវ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែចេញពីមែក ឬពីដើមជាចង្កោមៗ មានរសជូរអែម ឬជូរ បរិភោគជាចំណីបាន។

ផ្ញៀវ នាម

[ផ្ញៀវ] phnheav

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែចេញពីមែក ឬពីដើមជាចង្កោមៗ មានរសជូរអែម ឬជូរ បរិភោគជាចំណីបាន។

ផ្ញោញៗ

អំពីអាការៈទំពាធ្វើមាត់ច្របូញរឿយៗ :

ផ្ញោញៗ គុណកិរិយា

[ផ្ញោញ-ផ្ញោញ] phnhaonh

អំពីអាការៈទំពាធ្វើមាត់ច្របូញរឿយៗ :

ផ្ដន្ទា

ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយតុលាការទៅលើជនជាប់ចោទណាម្នាក់ដែលរំលោភច្បាប់ :

ផ្ដន្ទា កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដន់-ទា] phdontea

ផ្ចាល, ធ្វើទោសផ្ចាល; បន់ឱ្យគេវិនាស :

ផ្ដន្ទា កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដន់-ទា-ទោស] phdontea

ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយតុលាការទៅលើជនជាប់ចោទណាម្នាក់ដែលរំលោភច្បាប់ :

ផ្ដល់

ធ្វើឱ្យដល់, ឱ្យធួន គឺជួយបង្គ្រប់, ជួយបំពេញ ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យដល់ទីបំផុតកិច្ចការ។

ផ្ដល់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់] pdol

ធ្វើឱ្យដល់, ឱ្យធួន គឺជួយបង្គ្រប់, ជួយបំពេញ ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យដល់ទីបំផុតកិច្ចការ។

ផ្ដល់សច្ចាប័ន

យល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាណាមួយដោយអង្គការផ្ទៃក្នុងដែលមានសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋ ដើម្បីឱ្យខ្លួនជាប់កិច្ចសន្យាជាអន្តរជាតិ។

ផ្ដល់សច្ចាប័ន កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់-ស័ច-ចា-ប័ន] phadlschachabno≈

យល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាណាមួយដោយអង្គការផ្ទៃក្នុងដែលមានសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋ ដើម្បីឱ្យខ្លួនជាប់កិច្ចសន្យាជាអន្តរជាតិ។

ផ្ដល់ឱកាស

បើកឱកាស, ហុចឱកាស, ទុកឱកាស, ផ្លល់លទ្ធភាព :

ផ្ដល់ឱកាស កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់-អោ-កាស] phadlaaokas≈

បើកឱកាស, ហុចឱកាស, ទុកឱកាស, ផ្លល់លទ្ធភាព :

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ដាច់] pdach

ធ្វើឱ្យដាច់។

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ដាច់] pdach

(ព.ប្រ.) បញ្ចប់, បញ្ឈប់, លែងឱ្យមាន :

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-បង់] pdach

កាត់បង់; សម្លាប់។

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-ផ្ដិល] pdach

ផ្ដិលឱ្យដាច់ផុតលែងមានតទៅទៀត។

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-ព្រាត់] pdach

(ព.ប្រ.) ធ្វើបង្ហើយត្រឹមប៉ុណ្ណេះលែងធ្វើតទៅទៀត :

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដិល-ផ្ដាច់] pdach

(ម.ព. ផ្ដាច់ផ្ដិល)។

ផ្ដាច់ គុណនាម

[ល្អ-ផ្ដាច់] pdach

ល្អដាច់គេ។

ផ្ដាច់ការ

ដែលក្ដោបអំណាចគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងដៃដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រឆាំងតវ៉ា។

ផ្ដាច់ការ គុណនាម

[ផ្ដាច់-កា] phdachka≈

ដែលក្ដោបអំណាចគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងដៃដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រឆាំងតវ៉ា។

ផ្ដាច់ការនិយម

ការប្រកាន់យកគោលការណ៍ដឹកនាំរដ្ឋដោយអំណាចដឹកនាំស្ថិតនៅក្នុងដៃមនុស្សម្នាក់។

ផ្ដាច់ការនិយម នាម

[ផ្ដាច់-កា-និ-យំ] phdachkaniyum≈

ការប្រកាន់យកគោលការណ៍ដឹកនាំរដ្ឋដោយអំណាចដឹកនាំស្ថិតនៅក្នុងដៃមនុស្សម្នាក់។

ផ្ដាច់ខ្លួន កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-ខ្លួន] phdachkhluon≈

ឈប់ចូលរួមការងារជាមួយក្រុមឬបក្សណាមួយ :

ផ្ដាច់ព្រលឹង គុណនាម

[ផ្ដាច់-ព្រ-លឹង] phdachproloeng≈

ដែលមានល្បឿនលឿនខ្លាំង ធ្វើឱ្យភ័យរន្ធត់ លស់ព្រលឹង :

ផ្ដាច់មុខ

ដែលទទួលសិទ្ធិតែម្នាក់ឯង មិនមានគូប្រជែង :

ផ្ដាច់មុខ គុណនាម

[ផ្ដាច់-មុក] phdachmuk≈

ដែលទទួលសិទ្ធិតែម្នាក់ឯង មិនមានគូប្រជែង :

ផ្ដាច់សង្ខារ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-សង់-ខា] phdachsngokha≈

(ព.ប្រ.) ផ្ដាច់ជីពជន្ម, ផ្ដាច់ជីវិត, សម្លាប់ :

ផ្ដាស

មនុស្សដែលគេមិនស្គាល់ថាមកពីណា នៅឯណា អាក្រក់ឬល្អយ៉ាងណា :

ផ្ដាស គុ., គុ.កិ.

[ផ្ដាស] phdas

ដែលទាសចេញខុសពីផ្លូវពីគន្លង, ខុសរបៀប, ខុសច្បាប់ ខុសសណ្ដាប់, មិនមែន, មិនពិត :

ផ្ដាស ឧទានសព្ទ

[ផ្ដាស] phdas

ខុស!, ព្រើល! ...។

ផ្ដាស នាម

[មៈ-នុស-ទាំង-ផ្ដាស] phdas

មនុស្សដែលគេមិនស្គាល់ថាមកពីណា នៅឯណា អាក្រក់ឬល្អយ៉ាងណា :

ផ្ដាសា

ពោលពាក្យផ្ដន្ទា, ជេរប្រទេចផ្ដន្ទាឱ្យគេវិនាស; ដាក់បណ្ដាសា :

ផ្ដាសា កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដា-សា] phdasa

ពោលពាក្យផ្ដន្ទា, ជេរប្រទេចផ្ដន្ទាឱ្យគេវិនាស; ដាក់បណ្ដាសា :

ផ្ដាសាយ

មានអាការៈបណ្ដាលឱ្យកណ្ដាស់ ឱ្យហូរហៀរទឹកសំបោរដោយរោគ។

ផ្ដាសាយ នាម a

[ផ្ដា-សាយ] phdasay

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទមានអាការៈបណ្ដាលឱ្យកណ្ដាស់ ឱ្យហូរហៀរទឹកសំបោរ។

ផ្ដាសាយ កិរិយាសព្ទ b

[ផ្ដា-សាយ] phdasay

មានអាការៈបណ្ដាលឱ្យកណ្ដាស់ ឱ្យហូរហៀរទឹកសំបោរដោយរោគ។

ផ្ដាសាយធំ

ឈ្មោះជំងឺឆ្លងមួយប្រភេទមានអាការៈដូចជាផ្ដាសាយធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបណ្ដាលឱ្យគ្រុន ឈឺក្បាល និងខ្សោយអស់កម្លាំង :

ផ្ដាសាយធំ នាម

[ផ្ដា-សាយ-ធំ] phdasaythum≈

ឈ្មោះជំងឺឆ្លងមួយប្រភេទមានអាការៈដូចជាផ្ដាសាយធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបណ្ដាលឱ្យគ្រុន ឈឺក្បាល និងខ្សោយអស់កម្លាំង :

ផ្ដាសាយបក្សី

ជំងឺផ្ដាសាយដែលឆ្លងរាលដាលជាសាកល ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១០។ វាច្រើនកើតលើអ្នកជំងឺមានអាយុពេញវ័យ ជាជាងមនុស្សចាស់ជរា :

ផ្ដាសាយបក្សី នាម

[ផ្ដា-សាយ-បាក់-សី] phdasaybaksei≈

ជំងឺផ្ដាសាយដែលឆ្លងរាលដាលជាសាកល ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១០។ វាច្រើនកើតលើអ្នកជំងឺមានអាយុពេញវ័យ ជាជាងមនុស្សចាស់ជរា :

ផ្ដាំ

ផ្ញើបណ្ដាំទៅមកដោយសារគេ ឬផ្ញើសម្ដីទុកឱ្យអ្នកស្ដាប់ចងចាំរៀងទៅ។

ផ្ដាំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាំ] phdam

ផ្ញើពាក្យ, ផ្ញើសម្ដី; ពោលពាក្យមានរបៀប, មានកំណត់ ទុកឱ្យអ្នកទទួលស្ដាប់ចងចាំទៅមុខ :

ផ្ដាំ នាម

[ផ្គ-ផ្ដាំ-ក្ដាម-ខ្យង] phdam

ផ្គរដែលលាន់ឮគ្រុមៗវែងៗផ្ទួនៗ ច្រើនតែមាននៅវេលាជិតភ្លឺឬវេលាព្រឹកព្រហាម ដែលមានភ្លៀងជញ្ជ្រំ ក្នុងសម័យជាខាងចុងនៃរដូវភ្លៀង ហាក់ដូចជាស្រែកផ្ដាំពួកមច្ឆជាតិមានក្ដាមខ្យងជាដើម ឱ្យដឹងថាជិតអស់ទឹកភ្លៀងហើយ (ហៅតាមពាក្យចាស់ទុំថា)។

ផ្ដាំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាំ-ប្រ-ដៅ] phdam

ស្ដីប្រដៅជាបណ្ដាំទុកឱ្យចងចាំតទៅ។

ផ្ដាំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាំ-ផ្ញើ] phdam

ផ្ញើបណ្ដាំទៅមកដោយសារគេ ឬផ្ញើសម្ដីទុកឱ្យអ្នកស្ដាប់ចងចាំរៀងទៅ។

ផ្ដិត

ឈ្មោះក្រដាសសាច់ព្រួក សម្រាប់ផ្ដិតឱ្យជក់ទឹកសរសេរ :

ផ្ដិត កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដិត] phdet

ធ្វើឱ្យដិតឬឱ្យជក់ដោយសង្កត់ចុះ។

ផ្ដិត នាម

[ផ្ដិត] phdet

ឈ្មោះក្រដាសសាច់ព្រួក សម្រាប់ផ្ដិតឱ្យជក់ទឹកសរសេរ :

ផ្ដិល

ធ្វើឱ្យដាច់, ឱ្យកំបុត, ឱ្យផុត លែងមានតទៅទៀត :

ផ្ដិល កិ., គុ.កិ.

[ផ្ដិល] phdel

ធ្វើឱ្យដាច់, ឱ្យកំបុត, ឱ្យផុត លែងមានតទៅទៀត :

ផ្ដុស

ដែលមានក្លិនធុំស្ទើរជូរស្ទើរឆ្អាបស្ទើរស្អុយ កើតមានដោយផ្អួរ, ផ្អូម។

ផ្ដុស គុណនាម

[ផ្ដុស] phdos

ដែលមានក្លិនធុំស្ទើរជូរស្ទើរឆ្អាបស្ទើរស្អុយ កើតមានដោយផ្អួរ, ផ្អូម។

ផ្ដុំ

ធ្វើឱ្យជាដុំ; ប្រមូល, រួបរួមឱ្យជាដុំឬជាពួក :

ផ្ដុំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដុំ] phdoam

ធ្វើឱ្យជាដុំ; ប្រមូល, រួបរួមឱ្យជាដុំឬជាពួក :

ផ្ដូត

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតនៅស្បែកមនុស្ស ដុះដោរឡើងជាសាច់ទន់សម្បុរជាំ មានទំហំប្រមាណប៉ុនគ្រាប់សណ្ដែកបាយឬប៉ុនគ្រាប់ពោតឬក៏ធំទ្រើសជាងនោះទៅទៀត។

ផ្ដូត នាម

[ផ្ដូត] phdout

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតនៅស្បែកមនុស្ស ដុះដោរឡើងជាសាច់ទន់សម្បុរជាំ មានទំហំប្រមាណប៉ុនគ្រាប់សណ្ដែកបាយឬប៉ុនគ្រាប់ពោតឬក៏ធំទ្រើសជាងនោះទៅទៀត។

ផ្ដួច

តាំងកកើតឡើងជាមុនបង្អស់, ដួចឡើងដើមដំបូង។

ផ្ដួច កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដួច] pdouch

ដួចឡើង, កកើតឡើង, តាំងឡើងជាងមុន។

ផ្ដួច កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដួច-ផ្ដើម] pdouch

តាំងកកើតឡើងជាមុនបង្អស់, ដួចឡើងដើមដំបូង។

ផ្ដួល

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យចាញ់, ឱ្យវិនាស :

ផ្ដួល កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ដួល] phduol

ធ្វើឱ្យដួល :

ផ្ដួល កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ដួល] phduol

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យចាញ់, ឱ្យវិនាស :

ផ្ដើម

តាំងឡើង ប្រារព្ធឡើង កឡើង, ធ្វើអ្វីមួយដែលពីមុនអត់ធ្វើ ហើយបន្តធ្វើវា :

ផ្ដើម កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដើម] pderm

តាំងឡើងជាមុន, ចាប់កធ្វើជាខាងដើម, នាំធ្វើមុនគេ, ប្រារព្ធ :