វចនានុក្រមខ្មែរ

ប្រេង នាម

[ប្រេង-ដូង] preng

ប្រេងដែលចម្រាញ់ចេញពីសាច់ដូងទុំ :

ប្រេង នាម

[ប្រេង-ម៉ា-ស៊ីន] preng

ប្រេងសម្រាប់ជួយរំអិលគ្រឿងម៉ាស៊ីនឱ្យដំណើរការបានល្អ :

ប្រេង នាម

[ប្រេង-សន់-ដែក] preng

ប្រេងដែលចម្រាញ់ពីសណ្ដែក ប្រើធ្វើម្ហូបអាហារ។

ប្រេង នាម

[ប្រេង-ស្រល់] preng

វត្ថុរាវដែលចម្រាញ់ចេញពីដើមស្រល់សម្រាប់លាបលើស្បែក ឬបម្រើបម្រាស់ផ្សេងៗ :

ប្រេង នាម

[ប្រេង] preng

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមតូចៗ ត្រួយអាចធ្វើជាអន្លក់ឬរបោយនំបាន (ចត់បន្តិចៗ) ឫសអាចប្រើជាឱសថ។

ប្រេងកាត

រ៉ែជាសារធាតុរាវដែលគេរកឃើញនៅក្រោមដីឬសមុទ្រ, ហើយត្រូវយកមកប្រើដើម្បីផលិតជាប្រេងឥន្ទនៈផ្សេងៗ :

ប្រេងកាត នាម

[ប្រេង-កាត] brengkat≈

ប្រេងម្យ៉ាងដែលយកចេញពីក្នុងដីឬក្រោមសមុទ្រ សម្រាប់ដុត ឬអុជបំភ្លឺ។

ប្រេងកាត នាម

[ប្រេង-កាត] brengkat≈

រ៉ែជាសារធាតុរាវដែលគេរកឃើញនៅក្រោមដីឬសមុទ្រ, ហើយត្រូវយកមកប្រើដើម្បីផលិតជាប្រេងឥន្ទនៈផ្សេងៗ :

ប្រេងកូឡា

ឱសថម្យ៉ាងមានលក្ខណៈជាក្រមួនប្រើសម្រាប់លាប រឹត បំបាត់ការឈឺចាប់ ថ្លោះគ្រេច សត្វទិចឬខាំ។

ប្រេងកូឡា នាម

[ប្រេង-កូ-ឡា] brengkoula≈

ឱសថម្យ៉ាងមានលក្ខណៈជាក្រមួនប្រើសម្រាប់លាប រឹត បំបាត់ការឈឺចាប់ ថ្លោះគ្រេច សត្វទិចឬខាំ។

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានកំណើតក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី ដើមវាមានសំបកពណ៌ស រាងស្រឡូនឡើងលើ កម្ពស់ពី៩ម៉ែត្រទៅ៥៥ម៉ែត្រ ច្រើនដុះលើដីទំនាប ស្លឹកវាមានក្លិនហាងៗនិងហឹរៗ ហើយផ្លែវាជាចង្កោមៗមានសណ្ឋានមូលៗរាងរឹងដូចឈើនិងមានផ្កាពណ៌ស។

ប្រេងខ្យល់ នាម

[ប្រេង-ខ្យល់] brengkhayl≈

ថ្នាំព្យាបាលមួយប្រភេទមានលក្ខណៈរាវនិងមានសារធាតុម៉ង់តុល ប្រើសម្រាប់លាបរឹតលើស្បែកបំបាត់កន្ទួល រមាស់ ហិតឬហឺតបំបាត់អាការៈវិលមុខ ចុកពោះ ជាដើម :

ប្រេងខ្យល់ នាម

[ប្រេង-ខ្យល់] brengkhayl≈

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានកំណើតក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី ដើមវាមានសំបកពណ៌ស រាងស្រឡូនឡើងលើ កម្ពស់ពី៩ម៉ែត្រទៅ៥៥ម៉ែត្រ ច្រើនដុះលើដីទំនាប ស្លឹកវាមានក្លិនហាងៗនិងហឹរៗ ហើយផ្លែវាជាចង្កោមៗមានសណ្ឋានមូលៗរាងរឹងដូចឈើនិងមានផ្កាពណ៌ស។

ប្រេងឆា

ប្រេងចម្រាញ់ចេញពីធញ្ញជាតិ ប្រើសម្រាប់ឆា ចៀនជាដើម។

ប្រេងឆា នាម

[ប្រេង-ឆា] brengchha≈

ប្រេងចម្រាញ់ចេញពីធញ្ញជាតិ ប្រើសម្រាប់ឆា ចៀនជាដើម។

ប្រេងម៉ាស៊ូត

ប្រភេទឥន្ធនៈរាវម្យ៉ាងប្រើជាថាមពលឱ្យម៉ាស៊ីនមានចលនា។

ប្រេងម៉ាស៊ូត នាម

[ប្រេង-ម៉ា-ស៊ូត] brengmasut≈

ប្រភេទឥន្ធនៈរាវម្យ៉ាងប្រើជាថាមពលឱ្យម៉ាស៊ីនមានចលនា។

ប្រេងរំអិល

(ម.ព. ប្រេងម៉ាស៊ីន ក្នុង ប្រេង{¥¥}១{££})។

ប្រេងរំអិល នាម

[ប្រេង-រំ-អិល] brengrumael≈

(ម.ព. ប្រេងម៉ាស៊ីន ក្នុង ប្រេង១)។

ប្រេត

អ្នកដែលធ្វើមរណកាលទៅកាន់បរលោកហើយ។

ប្រេត នាម ១)

[ប្រែត] bret

សត្វកើតក្នុងអបាយភូមិពួកមួយ :

ប្រេត នាម ២)

[ប្រែត] bret

អ្នកដែលធ្វើមរណកាលទៅកាន់បរលោកហើយ។

ប្រេតតិរោក

ពួកប្រេតជាញាតិព្រះបាទពិម្ពិសារពីក្នុងអតីតកាលព្រេងនាយយូរអង្វែងហើយ, មាននិយាយក្នុងតិរោកុឌ្ឌសូត្រ (រឿងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា)។

ប្រេតតិរោក នាម

[ប្រែត-តិ-រ៉ោក] bretterouk

ពួកប្រេតជាញាតិព្រះបាទពិម្ពិសារពីក្នុងអតីតកាលព្រេងនាយយូរអង្វែងហើយ, មាននិយាយក្នុងតិរោកុឌ្ឌសូត្រ (រឿងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា)។

ប្រេតលោក

លោកជាទីនៅនៃពួកប្រេត។

ប្រេតលោក នាម

[ប្រេ-តៈ-លោក] bretolouk

លោកជាទីនៅនៃពួកប្រេត។

ប្រេតវិស័យ

កំណើតប្រេត; លំនៅនៃពួកប្រេត :

ប្រេតវិស័យ នាម

[ប្រេ-តៈ-វិ-សៃ] bretvisai

កំណើតប្រេត; លំនៅនៃពួកប្រេត :

ប្រេតវ័ន

ព្រៃជាទីដាក់ឬទុកសរីរៈនៃបុគ្គលដែលទៅកាន់បរលោកហើយ (ព្រៃស្មសាន)។

ប្រេតវ័ន នាម

[ប្រេ-តៈ-វ័ន] bretavorn

ព្រៃជាទីដាក់ឬទុកសរីរៈនៃបុគ្គលដែលទៅកាន់បរលោកហើយ (ព្រៃស្មសាន)។

ប្រេមប្រិយ

(ម.ព. ប្រិមប្រិយ)។

ប្រេមប្រិយ គុណនាម

[ប្រេម-ប្រិយ] brembrey

(ម.ព. ប្រិមប្រិយ)។

ប្រេមវន្ត

ដែលមានសន្តានចិត្តល្អ, ដែលទន់ភ្លន់, ដែលប្រកបដោយមេត្តាធម៌។

ប្រេមវន្ត គុណនាម

[ប្រេ-មៈ-វាន់] bremeakvean≈

ដែលមានសន្តានចិត្តល្អ, ដែលទន់ភ្លន់, ដែលប្រកបដោយមេត្តាធម៌។

ប្រេមាការ

ការធ្វើឱ្យរំភើប, ការធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍រំជួលចិត្ត។

ប្រេមាការ នាម

[ប្រេ-ម៉ា-កា] bremaka≈

ការធ្វើឱ្យរំភើប, ការធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍រំជួលចិត្ត។

ប្រេមិយភាព

ភាពដែលអាចធ្វើឱ្យនរណាម្នាក់រំជួលចិត្ត។

ប្រេមិយភាព នាម

[ប្រេ-ម៉ី-យ៉ៈ-ភាប] bremeiyakpheab≈

ភាពដែលអាចធ្វើឱ្យនរណាម្នាក់រំជួលចិត្ត។

ប្រេមីយ

ដែលគួរឱ្យអាណិត, ដែលរំជួលចិត្ត។

ប្រេមីយ គុណនាម

[ប្រេ-ម៉ី] bremei≈

ដែលគួរឱ្យអាណិត, ដែលរំជួលចិត្ត។

ប្រេម័ន

សេចក្ដីស្រឡាញ់, សេចក្ដីស្នេហា, ការយកចិត្តទុកដាក់។

ប្រេម័ន នាម

[ប្រេ-ម៉ាន់] breman≈

សេចក្ដីស្រឡាញ់, សេចក្ដីស្នេហា, ការយកចិត្តទុកដាក់។

ប្រេវ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រាវ ថា ប្រេវប្រាវ គឺសូរឮប្រាវៗតិចៗខ្លាំងៗ។

ប្រេវ បុព្វបទ

[ប្រេវ] brev

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រាវ ថា ប្រេវប្រាវ គឺសូរឮប្រាវៗតិចៗខ្លាំងៗ។

ប្រេសិត

ទូតដែលរដ្ឋាភិបាលបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសដទៃ ដើម្បីចរចាកិច្ចការសំខាន់ពិសេសប្លែកពីធម្មតា។

ប្រេសិត គុណនាម a

[ប្រេ-សិត] breseth

ដែលគេបញ្ជូន, ដែលត្រូវគេចាប់ប្រើ។

ប្រេសិត នាម b

[ប្រេ-សិត] breseth

វរជនដែលរដ្ឋាភិបាលចាត់បញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសដទៃ ដើម្បីទាក់ទងប្រាស្រ័យកិច្ចការផ្សេងៗ, ទូត, អ្នកនាំសារ។

ប្រេសិត នាម

[ប្រេ-សិត-វិ-សា-ម៉ាញ់] breseth

ទូតដែលរដ្ឋាភិបាលបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសដទៃ ដើម្បីចរចាកិច្ចការសំខាន់ពិសេសប្លែកពីធម្មតា។

ប្រេស្ប៊ីត

(វេជ្ជ.) ដែលមើលជិតមិនឃើញច្បាស់, ងងឹតជិត :

ប្រេស្ប៊ីត គុណនាម

[ប្រេ-ស្ប៊ីត] bresabit≈

(វេជ្ជ.) ដែលមើលជិតមិនឃើញច្បាស់, ងងឹតជិត :

ប្រេះ

កើតទុកខ្លាំងតឹងណែនហាក់ដូចជានឹងប្រេះទ្រូង។

ប្រេះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រេះ] breh

សញ្ជែកសាច់ពីគ្នា។

ប្រេះ គុណនាម

[ប្រេះ] breh

ដែលសញ្ជែកសាច់ពីគ្នា, ដែលមានស្នាមច្រហបន្តិចដោយបែកសញ្ជែក។

ប្រេះ គុណនាម

[ប្រេះ] breh

កើតទុកខ្លាំងតឹងណែនហាក់ដូចជានឹងប្រេះទ្រូង។

ប្រេះឆា

(ម.ព. ឆា{¥¥}២{££})។

ប្រេះឆា កិរិយាសព្ទ

[ប្រេះ-ឆា] breeahchha≈

(ម.ព. ឆា២)។

ប្រេះស្រាំ

ដែលមានស្នាមប្រេះចំហចេញពីគ្នាបន្តិច, ដែលប្រេះឆា :

ប្រេះស្រាំ គុណនាម

[ប្រេះ-ស្រាំ] brehsram

ដែលមានស្នាមប្រេះចំហចេញពីគ្នាបន្តិច, ដែលប្រេះឆា :

ប្រែ

ក្លាយសាច់ឈាមឃ្លាតខុសពីភាពមុន។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ] brae

ត្រឡប់, ងាក, បែរ, ឃ្លាតចាកប្រក្រតី; ផ្លាស់; បំបែរ; បង្វែរ; ក្លាយ។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ខ្លួន] brae

បំបែរខ្លួនឱ្យត្រឡប់ពីម្ខាងទៅម្ខាង។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-គំ-និត] brae

ផ្លាស់គំនិត។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ចិត] brae

ងាកចិត្ត។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ទំ-នុក-ចិត] brae

ផ្លាស់ទំនុក។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ប្រួល] brae

ប្រែចុះប្រែឡើង ឬប្រែត្រឡប់ខុសពីប្រក្រតីដើម។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ពាក] brae

បំបែរពាក្យឬសម្ដីឱ្យឃ្លាតខុសពីដំណើរដើម។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-ភា-សា] brae

ស្រង់សេចក្ដីពីភាសាមួយជាភាសាផ្សេង។

ប្រែ នាម

[ប្រែ-រយ] brae

គម្ពីរ, សាស្ត្រាដែលអ្នកប្រាជ្ញបានប្រែចេញពីបាលី ចងក្រងជាពាក្យរាយ ពុំមែនជាពាក្យកាព្យទេ ប៉ុន្តែមានចួនរណ្ដំជាកម្រងកែវខ្លះដោយអន្លើៗ :

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-រៀង-សាច់-ក្ដី] brae

ប្រែពីភាសាមួយមកជាភាសាមួយ ដូចជាប្រែពីបាលីមកជាខ្មែរជាដើម, ក្នុងប្រយោគនីមួយៗ មួយសង្កាត់ៗ បណ្ដោយពីខាងដើមរៀងទៅតាមដំណើរសេចក្ដីមកជាខ្មែរ។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-លោត-ប្រ-យោក] brae

ប្រែពីបាលីឬពីសំស្ក្រឹតក្នុងប្រយោគមួយៗមកជាខ្មែរ ដោយលោតផ្លោះតាមដំណើរសេចក្ដីខ្មែរ។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-សំ-ដី] brae

(ម.ព. ប្រែពាក្យ)។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-សំ-បុល] brae

ក្លាយសម្បុរខុសពីប្រក្រតីដើម។

ប្រែ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-សាច់-ប្រែ-ឈាម] brae

ក្លាយសាច់ឈាមឃ្លាតខុសពីភាពមុន។

ប្រែក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រោក ថា ប្រែកប្រោក គឺសូរឮប្រោកៗតិចៗខ្លាំងៗ។

ប្រែក នាម

[ប្រែក] praek

ឈ្មោះគ្រឿងរទេះគោឬរទេះក្របីដែលដាក់ទប់ពីក្រៅកង់, ដែលដាក់ទប់ពីមុខពីក្រោយហៅ ប្រែកត្រង់, ដែលដាក់ទប់ពីខាងទាំងពីរហៅ ប្រែក ង (រទេះខ្មែរ)។

ប្រែក បុព្វបទ

[ប្រែក] praek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រោក ថា ប្រែកប្រោក គឺសូរឮប្រោកៗតិចៗខ្លាំងៗ។

ប្រែកាយ

ប្ដូររូបរាងទាំងស្រុងទៅជាមនុស្ស សត្វ ឬ អ្វីមួយផ្សេងដែលមានសណ្ឋានខុសពីមុន :

ប្រែកាយ កិរិយាសព្ទ

[ប្រែ-កាយ] braekay

ប្ដូររូបរាងទាំងស្រុងទៅជាមនុស្ស សត្វ ឬ អ្វីមួយផ្សេងដែលមានសណ្ឋានខុសពីមុន :

ប្រែង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រឹង ឬ ប្រុង ថា :

ប្រែង នាម ១)

[ប្រែង] braeng

រោមរឹងវែងៗដែលដុះលើខ្នងជ្រូក :

ប្រែង នាម ២)

[ប្រែង] braeng

រោមរឹងដែលដុះចាក់ត្រង់ប្របេរត្របកភ្នែក បណ្ដាលឱ្យរមាស់ភ្នែក ឱ្យភ្នែកពព្រៀក :

ប្រែង នាម ៣)

[ប្រែង] braeng

ច្រាសធ្វើដោយប្រែងជ្រូកសម្រាប់ប្រើការសិតអំបោះ ជាដើមក៏ហៅ ប្រែង ដែរ។

ប្រែង បុព្វបទ

[ប្រែង] braeng

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រឹង ឬ ប្រុង ថា :

ប្រែធាតុ

ផ្លាស់ប្ដូរលក្ខណៈនៃអ្វីមួយខុសពីមុន។

ប្រែធាតុ នាម ១)

[ប្រែ-ធាត] bretheat≈

ពិធីសាសនាដែលអាចារ្យយោគីយកឆ្អឹងដែលបានបូជាហើយមកឧបកិច្ច។

ប្រែធាតុ កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រែ-ធាត] bretheat≈

ផ្លាស់ប្ដូរលក្ខណៈនៃអ្វីមួយខុសពីមុន។

ប្រែរូប

ឈ្មោះប្រាសាទបុរាណខ្មែរមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អង្គរក្នុងខេត្តសៀមរាប បានកសាងនៅចុងសតវត្សរទី១០ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២:

ប្រែរូប នាម

[ប្រែ-រូប] brerub≈

ពិធីសាសនាដែលបន្ទាប់ពីបូជាសពរួច យោគីនិងអាចារ្យភ្លុកនាំគ្នាធ្វើពិធីឧបកិច្ចរៀបចំបង្កើតរូបថ្មីមានក្បាល ពោះ ជើងជាដើមនៅលើទីតាំងបូជាភ្លើង ដោយនៅត្រង់ក្បាលគេសូនឱ្យចេញជារូបរាងភ្នែកច្រមុះមាត់ ត្រង់ពោះគេយករបស់តូចមួយមកធ្វើជាផ្ចិត ចំណែកជង្គង់ជើងទាំងពីរតាំងដោយគ្រាប់អង្គញ់ :