វចនានុក្រមខ្មែរ

ន៏

ឬពាក្យប្រើចេញអាការៈស្រដៀងនឹងឧទានសព្ទក៏បាន :

ន៏ ឧទានសព្ទ ១)

[ន] na

ពាក្យរស្សៈ មានសំឡេងខ្លី សម្រាប់ប្រថួនពាក្យនុ៎ះ, ឯណោះ ឱ្យមានដំណើរកាន់តែជាក់ច្បាស់ឡើងទៀត :

ន៏ ឧទានសព្ទ ២)

[ន] na

ឬពាក្យប្រើចេញអាការៈស្រដៀងនឹងឧទានសព្ទក៏បាន :

ន័យ

ការណែនាំ; អធិប្បាយ, សេចក្ដីពន្យល់; ហេតុ, ទំនង, លំនាំ ... :

ន័យ នាម

[ន័យ] ney

ការណែនាំ; អធិប្បាយ, សេចក្ដីពន្យល់; ហេតុ, ទំនង, លំនាំ ... :

ន័យវិទ្យា

មែកធាងនៃភាសាវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីន័យរបស់ពាក្យនិងល្បះនៃភាសាណាមួយ។

ន័យវិទ្យា នាម

[នៃ-វិត-ទ្យា] neyvittyea≈

មែកធាងនៃភាសាវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីន័យរបស់ពាក្យនិងល្បះនៃភាសាណាមួយ។

ន្រាយ នាម

[ន្រាយ] nreay

ពាក្យប្រើក្លាយឃ្លាតពី នារាយណ៍។

ន្អាលនឹង

ដើម្បីនឹង, ប្រយោជន៍នឹង, នឹងបាន, ប្រញាប់នឹង :

ន្អាលនឹង គុណកិរិយា

[ន្អាល-នឹង] naealonueng

ដើម្បីនឹង, ប្រយោជន៍នឹង, នឹងបាន, ប្រញាប់នឹង :

ប នាម

[ប] ba≈

តួព្យញ្ជនៈទី២១នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី១ក្នុងវគ្គទី៥។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [b] ជាព្យញ្ជនៈបបូរមាត់ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ឃោសៈ។

បក កិរិយាសព្ទ

[បក] bork

យកសំបក, យកស្រោម ឬយកអ្វីៗដែលរុំ ដែលស្រោបចេញ ដើម្បីនឹងសម្ដែងអាការៈខាងក្នុងឱ្យឃើញច្បាស់ ឬដើម្បីនឹងយកស្រោម, យកសំបកជាដើមនោះ :

បក កិរិយាសព្ទ

[បក-កេ] bork

និយាយសកេរ្តិ៍គេ, ហែកកេរ្តិ៍គេ គឺនិយាយអាក្រក់ពីគេឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ជាក់ស្ដែង។

បក កិរិយាសព្ទ

[បក-រឿង] bork

និយាយសរឿងសហេតុកំបាំងឱ្យគេដឹងមិនសល់។

បក នាម

[បក-ស្បែក] bork

ឈ្មោះពិធីបុណ្យមួយបែប ដោយគេនិមន្តព្រះថេរៈរូបណាមួយមកទាញយកសំពត់ដែលគេក្រាបទទូរអស់ទាំងខ្លួន ឱ្យលោកសូត្រធម៌បណ្ដើរទាញសំពត់នោះបណ្ដើរ ទាញសន្សឹមៗ លៃឱ្យល្មមតែសូត្រធម៌ចប់សំពត់នោះក៏ផុតចេញអស់ពីលើខ្លួនទាយកដែរ គេហៅពិធីបុណ្យនេះថា បកស្បែក ឬឆាកបកស្បែក, គេជឿតាមទម្លាប់ជាបរម្បរាតៗគ

បក កិរិយាសព្ទ

[បក-អន់-ដើក] bork

កាត់លាក់ឈើជាផ្ទាំងៗ បកយកស្រាយចេញ។

បក កិរិយាសព្ទ

[បក] bork

ត្រឡប់វិញ, វិលវិញ; ផ្ញើត្រឡប់វិញ :

បក គុណនាម

[បក] bork

ដែលត្រឡប់វិញ :

បក នាម

[បក] bork

សា, ដង, គ្រា, ត្រឡប់ :

បក កិរិយាសព្ទ

[បក] bork

ប្រាប់បទគ្វាម, ប្រាប់ទំនង, ប្រាប់ពំនោល ឱ្យគេថាតាម :

បក កិរិយាសព្ទ

[បក] bork

(ល្បែងអុក) ដូរកូនត្រីជានាង ពេលដើរដល់ក្រឡាទី៦ហើយ (អុកខ្មែរ) ឬដល់ក្រឡាចុងបំផុត (អុកអន្តរជាតិ)។

បក គុណនាម

[បក] bork

ដែលបានបកជានាង (ល្បែងអុក) :

បកតិ

ដូចគ្នានឹង ប្រក្រតី ដែរ។

បកតិ នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ] bokote

ដូចគ្នានឹង ប្រក្រតី ដែរ។

បកតិគុណនាម

ពាក្យសម្ដែងលក្ខណៈរបស់នាមឬសព្វនាម តាមលំអានជាប្រក្រតី។ ច្រើនប្រើជា គុណនាមប្រក្រតី។

បកតិគុណនាម នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-គុ-ណៈ-នាម] bakkaktekunakneam≈

ពាក្យសម្ដែងលក្ខណៈរបស់នាមឬសព្វនាម តាមលំអានជាប្រក្រតី។ ច្រើនប្រើជា គុណនាមប្រក្រតី។

បកតិទិន

ដូចគ្នានឹង ប្រក្រតីទិនដែរ។

បកតិទិន នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-ទិន] bakatetin

ដូចគ្នានឹង ប្រក្រតីទិនដែរ។

បកតិនាម

នាមប្រក្រតី គឺឈ្មោះកំណើត, ដូចជា បកតិនាម ប្រាជ្ញ, គោត្តនាម ព្រហ្ម (ព្រហ្ម -ប្រាជ្ញ ឬ ប្រាជ្ញ -ព្រហ្ម) ...។

បកតិនាម នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-នាម] bakateneam

នាមប្រក្រតី គឺឈ្មោះកំណើត, ដូចជា បកតិនាម ប្រាជ្ញ, គោត្តនាម ព្រហ្ម (ព្រហ្ម -ប្រាជ្ញ ឬ ប្រាជ្ញ -ព្រហ្ម) ...។

បកតិភាព

ភាពជាប្រក្រតី, ភាពធម្មតា :

បកតិភាព នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-ភាប] bokotepheap

ភាពជាប្រក្រតី, ភាពធម្មតា :

បកតិសង្ខ្យា

(ម.ព. បកតិសំខ្យា)។

បកតិសង្ខ្យា នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-ស័ង-ខ្យា] bakkaktesngokhyea≈

(ម.ព. បកតិសំខ្យា)។

បកតិសំខ្យា

សំខ្យាប្រក្រតី គឺការរាប់ចំនួនរាយ (លេខរាយ) :

បកតិសំខ្យា នាម

[ប៉ៈ-កៈ-តិ-ស័ង-ខ្យា] bokotesamkhya

សំខ្យាប្រក្រតី គឺការរាប់ចំនួនរាយ (លេខរាយ) :

បកប្រែ

ប្រែឬសម្រួលន័យសេចក្ដីពីភាសាមួយទៅភាសាមួយទៀត :

បកប្រែ កិរិយាសព្ទ

[បក-ប្រែ] bkabre≈

ប្រែឬសម្រួលន័យសេចក្ដីពីភាសាមួយទៅភាសាមួយទៀត :

បកវត្ត

ឈ្មោះធម៌ក្នុងពួកភាណវារៈ សម្រាប់សូត្រប្រាប់វត្តប្រតិបត្តិតាមគន្លងលំអានព្រះពុទ្ធសាសនា :

បកវត្ត កិរិយាសព្ទ

[បក-វ័ត] bkavta≈

ប្រាប់វត្តប្រតិបត្តិ។

បកវត្ត នាម

[បក-វ័ត] bkavta≈

ឈ្មោះធម៌ក្នុងពួកភាណវារៈ សម្រាប់សូត្រប្រាប់វត្តប្រតិបត្តិតាមគន្លងលំអានព្រះពុទ្ធសាសនា :

បកស្រាយ

និយាយសម្រាយសេចក្ដីឱ្យងាយយល់, ពន្យល់បំភ្លឺយ៉ាងក្បោះក្បាយអំពីរឿងអ្វីមួយ :

បកស្រាយ កិរិយាសព្ទ

[បក-ស្រាយ] bkasreay≈

និយាយសម្រាយសេចក្ដីឱ្យងាយយល់, ពន្យល់បំភ្លឺយ៉ាងក្បោះក្បាយអំពីរឿងអ្វីមួយ :

បកអាក្រាត

និយាយប្រាប់ លាតត្រដាងនូវអំពើឬសកម្មភាពអាក្រក់របស់អ្នកណាម្នាក់ :

បកអាក្រាត កិរិយាសព្ទ

[បក-អា-ក្រាត] bkaaakreat≈

និយាយប្រាប់ លាតត្រដាងនូវអំពើឬសកម្មភាពអាក្រក់របស់អ្នកណាម្នាក់ :

បការៈ

ប្រភេទ, វិធី, បែប, បែបយ៉ាង; ទំនង; សេចក្ដីដោយឡែក :

បការៈ នាម

[ប៉ៈ-កា-រ៉ៈ] bokareak

ប្រភេទ, វិធី, បែប, បែបយ៉ាង; ទំនង; សេចក្ដីដោយឡែក :

បកាសន៍

(គណិត.) ប្រយោគ ឬឃ្លា ឬក៏អំណះអំណាងទាំងឡាយណាដែលគេអាចអះអាងឬសន្មតថា ពិតឬមិនពិត :

បកាសន៍ នាម

[ប៉ៈ-កាស] bakkas≈

(គណិត.) ប្រយោគ ឬឃ្លា ឬក៏អំណះអំណាងទាំងឡាយណាដែលគេអាចអះអាងឬសន្មតថា ពិតឬមិនពិត :

បកិណ្ណក គុ., ន.

[ប៉ៈ-កិន-ណៈ-កៈ] bakennak

ដែលជារបស់រាយរង, រាត់រាយ, បន្ទាប់បន្សំ :

បកិណ្ណក នាម

[ប៉ៈ-កិន-ណៈ-កៈ-កៈ-ថា] bakennak

កថារាយរង, បន្ទាប់បន្សំ។

បកិណ្ណកៈ

(ម.ព. បកិណ្ណក)។

បកិណ្ណកៈ គុ., ន.

[ប៉ៈ-កិន-ណៈ-កៈ] bakkennakkak≈

(ម.ព. បកិណ្ណក)។

បកោដិ

ឈ្មោះបកតិសំខ្យាថ្នាក់ខ្ពស់ចំនួនមួយរយសែនកោដិ (មានសូន្យ ១៤)។

បកោដិ គុណនាម

[ប៉ៈ-កោត] bakaode

ឈ្មោះបកតិសំខ្យាថ្នាក់ខ្ពស់ចំនួនមួយរយសែនកោដិ (មានសូន្យ ១៤)។

បក់ កិរិយាសព្ទ ១)

[បក់] bok

ធ្វើអវយវៈដែលអាចកម្រើកបានឱ្យកម្រើក :

បក់ កិរិយាសព្ទ ២)

[បក់] bok

កោយប្រមូលឱ្យមានខ្យល់ ឬបោយផ្ងុបឱ្យមានខ្យល់ :

បក់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[បក់] bok

ផាត់ចេញ :

បក់ កិរិយាសព្ទ

[បក់] bok

ខ្យល់បក់រហើយតិចៗល្មមត្រជាក់ស្រួល។

បក់ កិរិយាសព្ទ

[បក់-បោយ] bok

បក់ផងបោយផង។

បក្ខ

ចំអេងស្លាប; ពួក។ល។ ច្រើននិយាយថា បក្ខពួក ឬ ពួកបក្ខ ឬថា ស្ម័គ្របក្ខពួក។

បក្ខ នាម

[ប៉័ក] bakkhar

ចំអេងស្លាប; ពួក។ល។ ច្រើននិយាយថា បក្ខពួក ឬ ពួកបក្ខ ឬថា ស្ម័គ្របក្ខពួក។

បក្ខគណនា

ការរាប់បក្ខ គឺរាប់ឱ្យដឹងចំណែកថ្ងៃខែខ្នើតរនោច (តាមដំណើរព្រះចន្ទ្រ ឬតាមដំណើរព្រះអាទិត្យ)។

បក្ខគណនា នាម

[ប៉័ក-ខៈ-គៈ-ណៈ-នា] bokkhokononea

ការរាប់បក្ខ គឺរាប់ឱ្យដឹងចំណែកថ្ងៃខែខ្នើតរនោច (តាមដំណើរព្រះចន្ទ្រ ឬតាមដំណើរព្រះអាទិត្យ)។

បក្ខព័ន្ធ

ការចងបាច់គ្នាជាពួកជាក្រុមបក្ខពួក។ សព្វថ្ងៃពាក្យនេះប្រើសំដៅយកអ្នកដែលមានចិត្តស្ម័គ្រ ឬមានសេចក្ដីស្រឡាញ់ដោយស្មោះត្រង់ចំពោះមនុស្សឬចំពោះកិច្ចការណាមួយ :

បក្ខព័ន្ធ នាម

[ប៉ាក់-ព័ន] bokkhopoanthor

ការចងបាច់គ្នាជាពួកជាក្រុមបក្ខពួក។ សព្វថ្ងៃពាក្យនេះប្រើសំដៅយកអ្នកដែលមានចិត្តស្ម័គ្រ ឬមានសេចក្ដីស្រឡាញ់ដោយស្មោះត្រង់ចំពោះមនុស្សឬចំពោះកិច្ចការណាមួយ :

បក្ខសម្ព័ន្ធ

ការចងបាច់គ្នាជាពួកជាក្រុម ដើម្បីពង្រឹងកម្លាំងឱ្យបានរឹងប៉ឹងមុតមាំ; ពួកមនុស្សឬប្រជាពលរដ្ឋដែលប្រមូលផ្ដុំគ្នាជាពួកដើម្បីប្រឆាំងទប់ទល់នឹងខ្មាំងសត្រូវ :

បក្ខសម្ព័ន្ធ នាម

[ប៉ាក់-សំ-ព័ន] bakkhasampoanthor

ការចងបាច់គ្នាជាពួកជាក្រុម ដើម្បីពង្រឹងកម្លាំងឱ្យបានរឹងប៉ឹងមុតមាំ; ពួកមនុស្សឬប្រជាពលរដ្ឋដែលប្រមូលផ្ដុំគ្នាជាពួកដើម្បីប្រឆាំងទប់ទល់នឹងខ្មាំងសត្រូវ :

បក្ខានុគ្រោះ

អំពើរបស់អ្នករាជការសាធារណៈឬពលរដ្ឋទទួលអាណត្តិសាធារណៈដោយការបោះឆ្នោតដែលផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ទៅអ្នកដទៃដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងឱកាសធ្វើលទ្ធកម្មសាធារណៈ។

បក្ខានុគ្រោះ នាម ១)

[ប៉័ក-ខា-នុ-គ្រោះ] bkakhanukroeah≈

សេចក្ដីលម្អៀងដោយអនុគ្រោះចំពោះមនុស្ស ឬក្រុមណាមួយ; ការកាន់ជើង។

បក្ខានុគ្រោះ នាម ២)

[ប៉័ក-ខា-នុ-គ្រោះ] bkakhanukroeah≈

អំពើរបស់អ្នករាជការសាធារណៈឬពលរដ្ឋទទួលអាណត្តិសាធារណៈដោយការបោះឆ្នោតដែលផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ទៅអ្នកដទៃដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងឱកាសធ្វើលទ្ធកម្មសាធារណៈ។

បក្ស

(ម.ព. បក្ខ)។

បក្ស នាម

[ប៉័ក] boksor

(ម.ព. បក្ខ)។

បក្សា

សត្វស្លាបទាំងឡាយ (ខ្មែរយើងប្រើតាមទម្លាប់ សំដៅចំពោះតែពួកសត្វស្លាបឈ្មោល)។

បក្សា នាម

[ប័ក-សា] boksa

សត្វស្លាបទាំងឡាយ (ខ្មែរយើងប្រើតាមទម្លាប់ សំដៅចំពោះតែពួកសត្វស្លាបឈ្មោល)។

បក្សី

សត្វមានស្លាប (សត្វស្លាប)។ ខ្មែរយើងច្រើនហៅចំពោះតែសត្វស្លាបញី; ប៉ុន្តែ សំ. បក្សិណី; បា. បក្ខិនី «សត្វស្លាបញី»។

បក្សី នាម

[ប័ក-សី] boksei

សត្វមានស្លាប (សត្វស្លាប)។ ខ្មែរយើងច្រើនហៅចំពោះតែសត្វស្លាបញី; ប៉ុន្តែ សំ. បក្សិណី; បា. បក្ខិនី «សត្វស្លាបញី»។

បក្សីវប្បកម្ម

ការចិញ្ចឹមបក្សីតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស។

បក្សីវប្បកម្ម នាម

[ប័ក-សី-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] bkaseivabbakkaam≈

ការចិញ្ចឹមបក្សីតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស។

បក្សីវប្បករ

អ្នកចិញ្ចឹមបក្សី (សត្វស្លាប)។

បក្សីវប្បករ នាម

[ប័ក-សី-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] bkaseivabbakka≈

អ្នកចិញ្ចឹមបក្សី (សត្វស្លាប)។

បក្សីវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីបក្សី (សត្វស្លាប)។

បក្សីវិទ្យា នាម

[ប័ក-សី-វិត-ទ្យា] bkaseivittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីបក្សី (សត្វស្លាប)។

បក្សីសាស្ត្រ

(ម.ព. បក្សីវិទ្យា)។

បក្សីសាស្ត្រ នាម

[ប័ក-សី-សាស] bkaseisas≈

(ម.ព. បក្សីវិទ្យា)។

បង គុ., ន.

[បង] bong

ដែលកើតមុន, ដែលមានអាយុលើសជាង (ទីទៃពីប្អូន) :

បង នាម

[បង-ចិញ-ចឹម] bong

អ្នកដែលមានអាយុច្រើនស្រករនឹងបងរបស់ខ្លួន បានចិញ្ចឹមរក្សាខ្លួនមកដូចបងបង្កើត។

បង នាម

[បង-ជី-ដូន-មួយ] bong

បងដែលមានជីដូនជីតាជាមួយគ្នានឹងខ្លួន។

បង នាម

[បង-ជី-ទួត-មួយ] bong

បងដែលមានជីទួតជាមួយគ្នានឹងខ្លួន។

បង នាម

[បង-ជី-លួត-មួយ] bong

បងដែលមានជីលួតជាមួយគ្នានឹងខ្លួន។

បង នាម

[បង-ថ្លៃ] bong

បងរបស់ប្ដី ឬបងរបស់ប្រពន្ធ។

បង នាម

[បង-ធ័រ] bong

អ្នកឯទៀតដែលមានអាយុច្រើនស្រករនឹងបងរបស់ខ្លួន នឹងយកជាមិត្រសម្លាញ់មិនសម ព្រោះមានអាយុមិនស្មើគ្នា ក៏សុំគ្នាជាបងជាប្អូន រាប់អានគ្នាតាមធម៌ ទុកស្មើបងប្អូនបង្កើត ហៅថា បងធម៌, ប្អូនធម៌។

បង នាម

[បង] bong

ពាក្យសម្រាប់ហៅបុរសជាគូស្នេហ៍ :

បង់ កិរិយាសព្ទ

[បង់] bong

ចេញប្រាក់, ដាក់ប្រាក់តាមកំណត់ :

បង់ កិរិយាសព្ទ

[បង់] bong

ដាក់, ទម្លាក់ចុះ, ដាក់ផ្សំ :

បង់ កិរិយាសព្ទ

[បង់] bong

(ព.ប្រ.) ខាត, ខូច, ត្រូវគេប៉ះពាល់បាន :

បង់ នាម

[បង់] bong

កៅអីវែងសម្រាប់អង្គុយក្នុងសួនច្បារ ច្រើនធ្វើពីស៊ីម៉ងត៍ :

ន៏ ឧទានសព្ទ ១)

ន៏ ឧទានសព្ទ ២)

ន័យ នាម

ន័យវិទ្យា នាម

ន្របតី នាម

ន្រាយ នាម

ន្អាលនឹង គុណកិរិយា

ប នាម

បក កិរិយាសព្ទ

បក កិរិយាសព្ទ

បក កិរិយាសព្ទ

បក នាម

បក កិរិយាសព្ទ

បក កិរិយាសព្ទ

បក គុណនាម

បក នាម

បក កិរិយាសព្ទ

បក កិរិយាសព្ទ

បក គុណនាម

បកតិ នាម

បកតិគុណនាម នាម

បកតិទិន នាម

បកតិនាម នាម

បកតិភាព នាម

បកតិសង្ខ្យា នាម

បកតិសំខ្យា នាម

បកប្រែ កិរិយាសព្ទ

បកវត្ត កិរិយាសព្ទ

បកវត្ត នាម

បកស្រាយ កិរិយាសព្ទ

បកអាក្រាត កិរិយាសព្ទ

បការៈ នាម

បកាសន៍ នាម

បកិណ្ណក គុ., ន.

បកិណ្ណក នាម

បកិណ្ណកៈ គុ., ន.

បកោដិ គុណនាម

បក់ កិរិយាសព្ទ ១)

បក់ កិរិយាសព្ទ ២)

បក់ កិរិយាសព្ទ ៣)

បក់ កិរិយាសព្ទ

បក់ កិរិយាសព្ទ

បក្ខ នាម

បក្ខគណនា នាម

បក្ខព័ន្ធ នាម

បក្ខសម្ព័ន្ធ នាម

បក្ខានុគ្រោះ នាម ១)

បក្ខានុគ្រោះ នាម ២)

បក្ស នាម

បក្សា នាម

បក្សី នាម

បក្សីវប្បកម្ម នាម

បក្សីវប្បករ នាម

បក្សីវិទ្យា នាម

បក្សីសាស្ត្រ នាម

បង គុ., ន.

បង នាម

បង នាម

បង នាម

បង នាម

បង នាម

បង នាម

បង នាម

បង់ កិរិយាសព្ទ

បង់ កិរិយាសព្ទ

បង់ កិរិយាសព្ទ

បង់ នាម