វចនានុក្រមខ្មែរ

អ្នកដែលនាំ, ដែលបញ្ជូនរបស់អ្វីៗទៅទាំងពីរនាក់ជាមួយគ្នា; អ្នកសែងអ្វីៗ។ សព្ទនេះ អ្នកប្រាជ្ញតែងកាព្យយកមកប្រើមានន័យថា ពីរនាក់, ទាំងពីរប្រាណ (ប្រើតែខាងកាព្យ) :

ទ្វេហារ នាម

[ទ្វេ-ហា] tvehar

អ្នកដែលនាំ, ដែលបញ្ជូនរបស់អ្វីៗទៅទាំងពីរនាក់ជាមួយគ្នា; អ្នកសែងអ្វីៗ។ សព្ទនេះ អ្នកប្រាជ្ញតែងកាព្យយកមកប្រើមានន័យថា ពីរនាក់, ទាំងពីរប្រាណ (ប្រើតែខាងកាព្យ) :

ទ្ឫស្តិ នាម

[ទ្រឹស] (ជើង ត)] troes](cheungt)a≈

(ម.ព. ទ្រឹស្ដិ)។

ធ នាម

[ធ] tho≈

តួព្យញ្ជនៈទី១៩នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៤ក្នុងវគ្គទី៤។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [tʰ] ជាព្យញ្ជនៈធ្មេញ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។

ធញ្ញជាតិ

ជាតិស្រូវ; ស្រូវគ្រប់ប្រភេទ, ស្រងែ, ពោតជាដើម ហៅថា ធញ្ញជាតិ ទាំងអស់ :

ធញ្ញជាតិ នាម

[ធ័ញ-ញៈ-ជាត] thonhnhocheat

ជាតិស្រូវ; ស្រូវគ្រប់ប្រភេទ, ស្រងែ, ពោតជាដើម ហៅថា ធញ្ញជាតិ ទាំងអស់ :

ធតរដ្ឋ

ព្រះនាមមហារាជជាលោកបាល ១អង្គ ដែលគ្រប់គ្រងរក្សាទិសខាងកើត ជាអធិបតីលើពួកគន្ធ័ព្វ :

ធតរដ្ឋ នាម

[ធៈ-តៈ-រ័ត] thottoroth

ព្រះនាមមហារាជជាលោកបាល ១អង្គ ដែលគ្រប់គ្រងរក្សាទិសខាងកើត ជាអធិបតីលើពួកគន្ធ័ព្វ :

ធន នាម

[ធន់] thun

ទ្រព្យ, សម្បត្តិ។

ធនក្កីតា

ទាសី ឬស្ត្រីដែលបុរសលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាភរិយា។

ធនក្កីតា នាម

[ធៈ-ន័ក-កី-តា] thonkkeita

ទាសី ឬស្ត្រីដែលបុរសលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាភរិយា។

ធនក្រីត

បុរសដែលគេលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាអ្នកបម្រើ (ទាសៈ)។

ធនក្រីត នាម

[ធៈ-ន័ក-ក្រេត] thonkreit

បុរសដែលគេលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាអ្នកបម្រើ (ទាសៈ)។

ធនធាន

ធនធានដែលមានពីធម្មជាតិ ដូចជាធនធានព្រៃឈើ រ៉ែ ជាដើម។

ធនធាន នាម

[ធន់-ធាន] thonthean

ទ្រព្យរបស់ផ្សេងៗដែលគង់នៅ :

ធនធាន នាម

[ធន់-ធាន-ធ័ម-មៈ-ជាត] thonthean

ធនធានដែលមានពីធម្មជាតិ ដូចជាធនធានព្រៃឈើ រ៉ែ ជាដើម។

ធនបត្រ នាម

[ធៈ-នៈ-ប័ត] thonbot

ពាក្យសន្មតហៅក្រដាសដែលប្រើចាយជំនួសប្រាក់ តាមបញ្ញត្តិរបស់រាជការគ្រប់ប្រទេសក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ (ក្រដាសប្រាក់)។ (គួរប្រើពាក្យនេះតាមសម័យនិយម)។

ធនប័ណ្ណ នាម

[ធៈ-នៈ-ប័ន] thonboann

(ដូចគ្នានឹង ធនបត្រ ដែរ)។

ធនមូល នាម

[ធៈ-នៈ-មូល] thonmul

ដើមទ្រព្យ, ទ្រព្យជាដើមទុន :

ធនលាភ នាម ២)

[ធៈ-នៈ-លាប] thonleap

(ច្បាប់) ផលដែលទទួលបានជាទៀងទាត់ ដូចជាការប្រាក់ ឈ្នួលផ្ទះ ឈ្នួលដីជាដើម។

ធនលាភ នាម

[ធៈ-នៈ-លាប-អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ជី-វី] ឬ [ធន់-នៈ-លាប-អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ជី-វី] thonleap

ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដែលបានផ្ដល់ឱ្យប្ដី ប្រពន្ធ ឬកូននៅក្នុងបន្ទុក បន្ទាប់ពីនិយោជិតរងគ្រោះថ្នាក់ការងារដល់បាត់បង់ជីវិត។

ធនលាភ នាម

[ធៈ-នៈ-លា-ភី-យៈ-ភាប] thonleap

ភាពដែលអាចទាញយកផលចំណេញឬផលប្រយោជន៍បាន។

ធនលោភ

សេចក្ដីល្មោភទ្រព្យ; សេចក្ដីជំពាក់ចិត្តនឹងទ្រព្យ។

ធនលោភ នាម

[ធៈ-នៈ-លោប] thonloup

សេចក្ដីល្មោភទ្រព្យ; សេចក្ដីជំពាក់ចិត្តនឹងទ្រព្យ។

ធនសារ នាម

[ធៈ-នៈ-សា] thonsar

ទ្រព្យមានខ្លឹម, ខ្លឹមទ្រព្យ :

ធនាករ

ទីកន្លែងកើតធនធាន គឺទីកើតវត្ថុធាតុជាប្រភពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជាប្រេងកាតនិងលោហធាតុជាដើម :

ធនាករ នាម

[ធៈ-នា-ក] thoneakor

ទីកន្លែងកើតធនធាន គឺទីកើតវត្ថុធាតុជាប្រភពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជាប្រេងកាតនិងលោហធាតុជាដើម :

ធនាគារ

(សេ.ហិ.) ធនាគារដែលអនុវត្តតែប្រតិបត្តិការមួយតាមជំនាញជាក់លាក់ក្នុងចំណោមប្រតិបត្តិការទាំងបីរបស់ធនាគារ។

ធនាគារ នាម ១)

[ធៈ-នា-គា] thoneakea

ឃ្លាំងដាក់ទ្រព្យ, ឃ្លាំងប្រាក់ :

គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុដែលមាននីតិសម្បទាពិសេសក្នុងការរើសយកប្រតិបត្តិការជាមុខរបរ រួមមាន ទី១ការផ្ដល់ឥណទានគ្រប់ប្រភេទចំពោះសាធារណជនដោយមានកម្រៃ រាប់បញ្ចូលទាំងឥណទាន ភតិសន្យា និងការសន្យាតាមហត្ថលេខា ទី២ការទទួលប្រាក់បញ្ញើមិនមានមុខសញ្ញាប្រើពីសាធារណជន ទី៣ប្រព្រឹត្តិកម្មនិងក

ធនាគារ នាម

[ធៈ-នា-គា-កន់-ដាល] thoneakea

(សេ.ហិ.) ធនាគារសាធារណៈដែលមានសមត្ថកិច្ចផ្ដាច់មុខលើការកំណត់គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុនិងការគ្រប់គ្រងចំនួនឥណទានសរុប និងការគ្រប់គ្រង ត្រួតពិនិត្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈការចេញសេចក្ដីប្រកាស បទបញ្ជា និងសេចក្ដីណែនាំផ្សេងៗ។

ធនាគារ នាម

[ធៈ-នា-គា-ពា-និច] thoneakea

(សេ.ហិ.) ធនាគារឯកជនដែលទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណពីធនាគារកណ្ដាល ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ។

ធនាគារ នាម

[ធៈ-នា-គា-អែ-កៈ-ទេស] ឬ [ធៈ-នា-គា-អែក-កៈ-ទេស] thoneakea

(សេ.ហិ.) ធនាគារដែលអនុវត្តតែប្រតិបត្តិការមួយតាមជំនាញជាក់លាក់ក្នុងចំណោមប្រតិបត្តិការទាំងបីរបស់ធនាគារ។

ធនាគារិក

ម្ចាស់ធនាគារ, អ្នកត្រួតត្រាឬអ្នកកាន់កាប់ធនាគារ។

ធនាគារិក នាម

[ធៈ-នា-គា-រិក] thoneakearik

ម្ចាស់ធនាគារ, អ្នកត្រួតត្រាឬអ្នកកាន់កាប់ធនាគារ។

ធនាគារិកា

(ម.ព. ធនាគារិក)។

ធនាគារិកា នាម

[ធៈ-នា-គា-រិ-កា] theakneakearika≈

(ម.ព. ធនាគារិក)។

ធនាធិការិនី

(ម.ព. ធនាធិការី)។

ធនាធិការិនី នាម

[ធៈ-នា-គា-រិ-នី] theakneakearini≈

(ម.ព. ធនាធិការី)។

ធនាធិការី

អ្នករក្សាទ្រព្យ, អ្នករក្សាឃ្លាំង អ្នកទទួលទ្រព្យសម្បាច់របស់ត្រកូល។

ធនាធិការី នាម

[ធៈ-នា-ធិ-កា-រ៉ី] thoneathikari

អ្នករក្សាទ្រព្យ, អ្នករក្សាឃ្លាំង អ្នកទទួលទ្រព្យសម្បាច់របស់ត្រកូល។

ធនានុគ្រោះ

រង្វាន់ ឬប្រាក់រង្វាន់ដែលផ្ដល់ឱ្យនរណាម្នាក់ដែលបានបម្រើសេវាកម្ម។

ធនានុគ្រោះ នាម

[ធៈ-នា-នុ-គ្រោះ] theakneanukroeah≈

រង្វាន់ ឬប្រាក់រង្វាន់ដែលផ្ដល់ឱ្យនរណាម្នាក់ដែលបានបម្រើសេវាកម្ម។

ធនិកាធិបតេយ្យ

របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភ។

ធនិកាធិបតេយ្យ នាម

[ធៈ-និ-កា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] theaknikathibaktai≈

របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភ។

ធនិត

ឈ្មោះព្យញ្ជនៈ ១០តួក្នុងវគ្គ ទាំង ៥គឺ ខ ឃ, ឆ ឈ, ឋ ឍ, ថ ធ, ផ ភ ជាអក្សរមានសំឡេងតឹង មានសូរអក្សរ ហ លាយចូលផង; សំឡេង សំ.បា. ជា ក្ហៈ, គ្ហៈ; ច្ហៈ, ជ្ហៈ; ដ្ហៈ (ឬ ត្ហ៎ៈ), ឌ្ហៈ; ត្ហៈ, ទ្ហៈ; ប្ហៈ; (ប៉្ហៈ), ព្ហៈ; ជាគូគ្នានឹងព្យញ្ជនៈជា សិថិល ១០តួគឺ កៈ, គៈ; ចៈ, ជៈ; ដៈ (ឬ ត៎ៈ)

ធនិត នាម

[ធៈ-និត] thonit

ឈ្មោះព្យញ្ជនៈ ១០តួក្នុងវគ្គ ទាំង ៥គឺ ខ ឃ, ឆ ឈ, ឋ ឍ, ថ ធ, ផ ភ ជាអក្សរមានសំឡេងតឹង មានសូរអក្សរ ហ លាយចូលផង; សំឡេង សំ.បា. ជា ក្ហៈ, គ្ហៈ; ច្ហៈ, ជ្ហៈ; ដ្ហៈ (ឬ ត្ហ៎ៈ), ឌ្ហៈ; ត្ហៈ, ទ្ហៈ; ប្ហៈ; (ប៉្ហៈ), ព្ហៈ; ជាគូគ្នានឹងព្យញ្ជនៈជា សិថិល ១០តួគឺ កៈ, គៈ; ចៈ, ជៈ; ដៈ (ឬ ត៎ៈ)

ធនិន

អ្នកមានទ្រព្យ, ដង្ខៅ។

ធនិន គុ., ន.

[ធៈ-និន] thonin

អ្នកមានទ្រព្យ, ដង្ខៅ។

ធនុ

ឈ្មោះរាសី (ខែ) ទី ៩ប្រើតាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ, ហៅថា ធនុរាសី ឬ ខែធនុ ត្រូវគ្នានឹងខែដេសមប្រិ៍បារាំងសែស។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រើជា ធ្នូ ជាខែទី ១២។

ធនុ នាម ១)

[ធៈ-នុ] thonu

ធ្នូ។

ធនុ នាម ២)

[ធៈ-នុ] thonu

ឈ្មោះរាសី (ខែ) ទី ៩ប្រើតាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ, ហៅថា ធនុរាសី ឬ ខែធនុ ត្រូវគ្នានឹងខែដេសមប្រិ៍បារាំងសែស។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រើជា ធ្នូ ជាខែទី ១២។

ធនុហត្ថ

អ្នកមានធ្នូក្នុងដៃ គឺខ្មាន់ធ្នូ :

ធនុហត្ថ នាម

[ធៈ-នុ-ហាត់] thonuhat

អ្នកមានធ្នូក្នុងដៃ គឺខ្មាន់ធ្នូ :

ធន់

ទ្រាំ, អត់ធ្មត់; ស៊ូ :

ធន់ កិរិយាសព្ទ

[ធន់] thon

ទ្រាំ, អត់ធ្មត់; ស៊ូ :

ធមនី

សរសៃដែលនាំរសឱ្យជ្រួតជ្រាបក្នុងសព៌ាង្គកាយ, សរសៃឈាម (រ.ស.) :

ធមនី នាម

[ធៈ-មៈ-នី] thomoni

សរសៃដែលនាំរសឱ្យជ្រួតជ្រាបក្នុងសព៌ាង្គកាយ, សរសៃឈាម (រ.ស.) :

ធម៌

សភាវៈដែលទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត។ល។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើជាធម្មតាមក គឺសំដៅយកពាក្យឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធ និងអត្ថបទទូទៅដែលទាក់ទងដោយពុទ្ធសាសនា :

ធម៌ នាម

[ធ័រ] thor

សភាវៈដែលទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត។ល។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើជាធម្មតាមក គឺសំដៅយកពាក្យឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធ និងអត្ថបទទូទៅដែលទាក់ទងដោយពុទ្ធសាសនា :

ធម្ម

ការលើកយកចំនួនមាតិកាធម៌នីមួយៗមកសម្ដែងប្រាប់ឱ្យដឹងថា ប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ :

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ] thorm

ធម៌, សភាវៈទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត; ហេតុ; សភាព; ធម្មតា; ប្រក្រតី; ធម្មជាត; ប្រាជ្ញាញាណ; គុណ; សេចក្ដីចម្រើន; អារម្មណ៍ខាងផ្លូវចិត្ត; ការរិះគិត; សង្ខារ; កិរិយាមារយាទ; បរិយត្តិ; ច្បាប់។ល។

ធម្ម នាម ១)

[ធ័ម-មៈ-បត់] thorm

ផ្លូវធម៌, លំអានធម៌។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-មន់-ទី] thorm

ផ្ទះ, កន្លែងតម្កល់ធម៌ គឺបណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរផ្សេងៗ។

ធម្ម នាម ២)

[ធ័ម-មៈ-បត់] thorm

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងសុត្តន្តបិដកខាងពួកខុទ្ទកនិកាយ ហៅថា ខុទ្ទកនិកាយ ធម្មបទ, ជាពុទ្ធភាសិតសុទ្ធតែជាគាថាទាំងអស់ ហៅថា ធម្មបទគាថា ឬ គាថាធម្មបទ។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-មន់-ទី] thorm

តួគម្ពីរ ឬទូដែលតម្កល់គម្ពីរ, ក្រាំង, សៀវភៅធម៌ជាពុទ្ធសាសនា។

ធម្ម នាម

[ធ័រ-រ័ត] thorm

(ដូចគ្នានឹង ធម្មរតនៈ ឬ ធម្មរ័តន៍)។

ធម្ម នាម

[ធ័រ-រ័ត] thorm

(ម.ព. ធម៌រត្ន)។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-កៈ-ថា] thorm

សម្ដីដែលជាធម៌; ការសម្ដែងធម៌។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-កាំ] thorm

អំពើ, កិច្ចការដែលប្រកបដោយធម៌, ដែលត្រូវតាមធម៌។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-កាយ] thorm

កាយមួយយ៉ាងក្នុងកាយទាំងបីរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធគឺ រូបកាយ, នាមកាយ, ធម្មកាយ; ព្រះធម៌ដែលជាពុទ្ធភាសិតហៅថា ធម្មកាយ ព្រោះទុកដូចជា រូបកាយរបស់ព្រះអង្គ សូម្បីទ្រង់បរិព្វានទៅហើយ ក៏នៅមានព្រះធម៌នេះជាតំណាងព្រះអង្គ។

ធម្ម នាម

[ធ័ម-មៈ-កា] thorm

ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីសម្រេចកិច្ចការខាងផ្លូវសាសនា :

ទ្វេពន្ធភាព នាម

ទ្វេព្យាង្គ នាម

ទ្វេភាគ នាម

ទ្វេភាគី គុណនាម

ទ្វេភាព គុ., ន.

ទ្វេសញ្ជាតិ នាម

ទ្វេស្សជន នាម

ទ្វេហារ នាម

ទ្ឫស្តិ នាម

ធ នាម

ធញ្ញជាតិ នាម

ធញ្ញមាស នាម

ធតរដ្ឋ នាម

ធន នាម

ធនក្កីតា នាម

ធនក្រីត នាម

ធនក្ស័យ នាម

ធនទណ្ឌ នាម

ធនធាន នាម

ធនធាន នាម

ធនបត្រ នាម

ធនប័ណ្ណ នាម

ធនប័ត្រ នាម

ធនមូល នាម

ធនលាភ នាម ១)

ធនលាភ នាម ២)

ធនលាភ នាម

ធនលាភ នាម

ធនលោភ នាម

ធនសារ នាម

ធនាករ នាម

ធនាគារ នាម ១)

ធនាគារ នាម ២)

ធនាគារ នាម

ធនាគារ នាម

ធនាគារ នាម

ធនាគារិក នាម

ធនាគារិកា នាម

ធនាធិការិនី នាម

ធនាធិការី នាម

ធនានុគ្រោះ នាម

ធនិកាធិបតេយ្យ នាម

ធនិត នាម

ធនិន គុ., ន.

ធនុ នាម ១)

ធនុ នាម ២)

ធនុហត្ថ នាម

ធន់ កិរិយាសព្ទ

ធមនី នាម

ធម៌ នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម ១)

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម ២)

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម

ធម្ម នាម