វចនានុក្រមខ្មែរ

ទ្រមក់ គុ., គុ.កិ.

[ទ្រ-មក់] tromok

ដែលដំអក់, ទម្រន់, ខ្ជិលច្រអូស, សំកុក :

ទ្រមម

ដែលមានសាច់ពេញ :

ទ្រមម គុណនាម

[ទ្រ-មម] tromom

ដែលមានសាច់ពេញ :

ទ្រមល់

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

ទ្រមល់ នាម

[ទ្រ-មល់] tromol

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

ទ្រមាក គុណនាម

[ទ្រ-មាក] tromeak

ធំកំប៉ាតទូលាយតែមិនគ្រមើម មិនគ្រហាញ :

ទ្រមាក់

(ម.ព. ទម័ក)។

ទ្រមាក់ នាម

[ទ្រ-មាក់] tromeak

(ម.ព. ទម័ក)។

ទ្រមាក់ខ្លា

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចមួយប្រភេទ សន្តានសត្វល្វាចេក (តាមឮគេនិយាយតៗមកថា នៅក្នុងព្រៃញៀតស្បាត, បើឮសំឡេងសត្វនោះយំត្រង់កន្លែងណា គឺមានខ្លានៅជិតៗ ក្បែរកន្លែងនោះពុំខាន)។

ទ្រមាក់ខ្លា នាម

[ទ្រ-មាក់-ខ្លា] tromeakkhla

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចមួយប្រភេទ សន្តានសត្វល្វាចេក (តាមឮគេនិយាយតៗមកថា នៅក្នុងព្រៃញៀតស្បាត, បើឮសំឡេងសត្វនោះយំត្រង់កន្លែងណា គឺមានខ្លានៅជិតៗ ក្បែរកន្លែងនោះពុំខាន)។

ទ្រមាំង

ធំកំពាងហើយទ្រងាងទៅខាងមុខ, ដែលមើលទៅឃើញធ្មាំង :

ទ្រមាំង នាម

[ទ្រ-មាំង] tromeang

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ :

ទ្រមាំង គុណនាម

[ទ្រ-មាំង] tromeang

ធំកំពាងហើយទ្រងាងទៅខាងមុខ, ដែលមើលទៅឃើញធ្មាំង :

ទ្រមីង

ដែលមើលទៅឃើញធ្មីងឥតសម :

ទ្រមីង គុណនាម

[ទ្រ-មីង] troming

ដែលមើលទៅឃើញធ្មីងឥតសម :

ទ្រមឹង

ស្ងៀមឈឹងមិនស្ដី មិននិយាយធ្មឹងៗ :

ទ្រមឹង គុណកិរិយា

[ទ្រ-មឹង] tromueng

ស្ងៀមឈឹងមិនស្ដី មិននិយាយធ្មឹងៗ :

ទ្រមូង

ឈ្មោះឈើមានផ្លែប្រើជាម្ជូរស្ល, ស្លឹកក៏ប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន។

ទ្រមូង នាម

[ទ្រ-មូង] tromung

ឈ្មោះឈើមានផ្លែប្រើជាម្ជូរស្ល, ស្លឹកក៏ប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន។

ទ្រមូងសេក

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានផ្លែមូលៗ កាលណាទុំមានសម្បុរក្រហម ជាឈើសម្រាប់ប្រើការធ្វើជាអុស។

ទ្រមូងសេក នាម

[ទ្រ-មូង-សេក] tromungsek

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានផ្លែមូលៗ កាលណាទុំមានសម្បុរក្រហម ជាឈើសម្រាប់ប្រើការធ្វើជាអុស។

ទ្រមួច

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែល្អិតៗ ស្រដៀងនឹងផ្លែតង្កៀបក្ដាមប្រើធ្វើម្ជូរ។

ទ្រមួច នាម

[ទ្រ-មួច] tromuoch

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែល្អិតៗ ស្រដៀងនឹងផ្លែតង្កៀបក្ដាមប្រើធ្វើម្ជូរ។

ទ្រមើ

កំភើ (ច្រើនប្រើតែក្នុងពាក្យកាព្យនិងទំនុកច្រៀង) :

ទ្រមើ គុណនាម

[ទ្រ-មើ] tromau

កំភើ (ច្រើនប្រើតែក្នុងពាក្យកាព្យនិងទំនុកច្រៀង) :

ទ្រមើង

ដែលមើលទៅឃើញធ្មើង :

ទ្រមើង គុណនាម

[ទ្រ-មើង] tromaung

ដែលមើលទៅឃើញធ្មើង :

ទ្រមើម

ដែលមើលទៅឃើញធ្មើម :

ទ្រមើម គុណនាម

[ទ្រ-មើម] tromaum

ដែលមើលទៅឃើញធ្មើម :

ទ្រមើយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យទ្រមឹង :

ទ្រមើយ គុណកិរិយា

[ទ្រ-មើយ] tromauy

ជើយដោយព្រួយចិត្ត ឬដោយអស់កម្លាំងព្រោះនឿយហត់ខ្លាំង។

ទ្រមើយ បុព្វបទ

[ទ្រ-មើយ] tromauy

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យទ្រមឹង :

ទ្រមេញ

លំគេញ (ច្រើនប្រើតែក្នុងពាក្យកាព្យ ឬទំនុកច្រៀង) :

ទ្រមេញ គុណនាម

[ទ្រ-មេញ] tromenh

លំគេញ (ច្រើនប្រើតែក្នុងពាក្យកាព្យ ឬទំនុកច្រៀង) :

ទ្រមេម

ឈ្មោះចានបាយធំមួយបែបមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចានគោម ប៉ុន្តែជ្រៅជាងចានគោម រាងច្រឡោបន្តិចអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ឃ្វើង, ខ្លះហៅ ចានឃ្វើង :

ទ្រមេម នាម

[ទ្រ-មេម] tromem

ឈ្មោះចានបាយធំមួយបែបមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចានគោម ប៉ុន្តែជ្រៅជាងចានគោម រាងច្រឡោបន្តិចអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ឃ្វើង, ខ្លះហៅ ចានឃ្វើង :

ទ្រមែ

តូចទាបរាងសាយក្រោម :

ទ្រមែ គុណនាម

[ទ្រ-មែ] tromeae

តូចទាបរាងសាយក្រោម :

ទ្រមែង

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែប្រើជាអាហារបាន; ច្រើនប្រើធ្វើជាឧស។

ទ្រមែង នាម

[ទ្រ-មែង] tromeaeng

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែប្រើជាអាហារបាន; ច្រើនប្រើធ្វើជាឧស។

ទ្រយន

ដែលយុលចុះ (ច្រើននិយាយតែអំពីផ្នត់ថ្ពាល់ដែលធ្លាក់យុល) :

ទ្រយន គុណនាម

[ទ្រ-យន] troyon

ដែលយុលចុះ (ច្រើននិយាយតែអំពីផ្នត់ថ្ពាល់ដែលធ្លាក់យុល) :

ទ្រយាន

យារស្តោក, យារខ្លាំងយោនយាន។

ទ្រយាន គុណនាម

[ទ្រ-យាន] troyean

យារស្តោក, យារខ្លាំងយោនយាន។

ទ្រយឹង

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកឈើខ្មៅផ្លែទុំមានក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប្រើជាចំណីបាន។

ទ្រយឹង នាម

[ទ្រ-យឹង] troyueng

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកឈើខ្មៅផ្លែទុំមានក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប្រើជាចំណីបាន។

ទ្រយុក

ដែលមានសំណុំសំនួន ឬមានសំបុកធ្លាក់ចុះក្រោម :

ទ្រយុក គុណនាម

[ទ្រ-យុក] troyuk

ដែលមានសំណុំសំនួន ឬមានសំបុកធ្លាក់ចុះក្រោម :

ទ្រលន់

ធាត់សាច់ទន់, ដែលមើលទៅឃើញបែបណែនហើយរលោងទន់ :

ទ្រលន់ គុណនាម

[ទ្រ-លន់] trolon

ធាត់សាច់ទន់, ដែលមើលទៅឃើញបែបណែនហើយរលោងទន់ :

ទ្រលឹងទឹង

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកកន្ទួតស្រុកផ្លែប្រើជាម្ជូរឬជ្រក់ក៏បាន។

ទ្រលឹងទឹង នាម

[ទ្រ-លឹង-ទឹង] troluengtueng

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកកន្ទួតស្រុកផ្លែប្រើជាម្ជូរឬជ្រក់ក៏បាន។

ទ្រលុក

ធាត់ណាស់ :

ទ្រលុក គុណនាម

[ទ្រ-លុក] troluk

ធាត់ណាស់ :

ទ្រលូ

ធាត់ធំវែង, ដែលមើលទៅឃើញធ្លូ :

ទ្រលូ គុណនាម

[ទ្រ-លូ] trolu

ធាត់ធំវែង, ដែលមើលទៅឃើញធ្លូ :

ទ្រលោម

ខ្មួលទង្គោលឡើង :

ទ្រលោម គុណកិរិយា

[ទ្រ-លោម] troloum

ខ្មួលទង្គោលឡើង :

ទ្រវៀច

ប៉ិនប៉ាន់, រប៉ិនរប៉ាន់, វៀចវ៉ច។

ទ្រវៀច គុណនាម

[ទ្រ-វៀច] troviech

ប៉ិនប៉ាន់, រប៉ិនរប៉ាន់, វៀចវ៉ច។

ទ្រវែង

ដែលមានរាងវែង :

ទ្រវែង គុណនាម

[ទ្រ-វែង] troveaeng

ដែលមានរាងវែង :

ទ្រវះ

ទូលាយ, ដែលមានរង្វះធំ :

ទ្រវះ គុណនាម

[ទ្រ-វះ] troveah

ទូលាយ, ដែលមានរង្វះធំ :

ទ្រហឹង

ដែលមានសូរឮអឺងកងនាំឱ្យហ៊‍ឹងត្រចៀក :

ទ្រហឹង គុ.កិ., គុ.

[ទ្រ-ហ៊‍ឹង] trohoeng

ដែលមានសូរឮអឺងកងនាំឱ្យហ៊‍ឹងត្រចៀក :

ទ្រហោ

ស្រែកយំខ្លាំង ដូចគេស្រែកហ៊ោ :

ទ្រហោ កិរិយាសព្ទ

[ទ្រ-ហ៊ោ] trohao

ស្រែកយំខ្លាំង ដូចគេស្រែកហ៊ោ :

ទ្រា សព្វនាម

[ទ្រា] trea≈

ពូសាច់ថ្លៃ, ប្ដីរបស់អ៊ីឬរបស់កូវ, ពាក្យសម្រាប់ហៅសាច់ថ្លៃឋានៈស្មើគ្នាសន្មតដូចកូនត្រូវហៅ។

ទ្រាន់

រអាដៃនឿយណាយមិនចង់លូកដៃកាន់ការនោះតទៅទៀត។

ទ្រាន់ កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាន់] trean

ធុញណាយនឹងអាហារចំណីដដែលៗ មិនចង់បរិភោគឬដោយធ្វើអ្វីៗហួសកម្លាំង នាំឱ្យមានចិត្តមិនចង់ធ្វើតទៅទៀត :

ទ្រាន់ កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាន់-ចិត] trean

ធុញចិត្ត, មានចិត្តធុញទ្រាន់។

ទ្រាន់ កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាន់-ដៃ] trean

រអាដៃនឿយណាយមិនចង់លូកដៃកាន់ការនោះតទៅទៀត។

ទ្រាប នាម

[ទ្រាប] treab

បង្អែមធ្វើដោយអង្ករដំណើប ឬល្ង ជាដើម លាយកូរនឹងទឹកស្ករស្អិត រួចយកមកសង្កត់ជាផែនៗ :

ទ្រាប កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាប] treab

ផ្កាប់មុខគ្របសង្កត់ពីលើ ឬសង្កត់ដោយបាតដៃលើកឈ្នក់ដាក់ផ្ទាប់ទៅផ្ទាល់នឹងផ្ទែភក់ក្នុងទឹក :

ទ្រាប់

រង, កល់ពីក្រោម, ដាក់ទ្រនាប់ :

ទ្រាប់ កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាប់] treab

រង, កល់ពីក្រោម, ដាក់ទ្រនាប់ :

ទ្រាយ

ឈ្មោះម្រឹគពួកឈ្លូស។

ទ្រាយ នាម

[ទ្រាយ] treay

គ្រឿងរទេះគោ, រទេះក្របីមានសណ្ឋានងចុងទាំង២ខាង ដាក់ប្រកបត្រង់ខាងមុខខាងក្រោយលើទូករទេះទ្រទ្រពង :

ទ្រាយ នាម

[ទ្រាយ] treay

ឈ្មោះម្រឹគពួកឈ្លូស។

ទ្រាល

អន្លង់តូចៗក្នុងបឹងក្នុងព្រែកសម្រាប់ត្រីនៅ គឺកន្លែងដែលត្រីននៀលទៅមកឱ្យខូង សម្រាប់អាស្រ័យនៅ :

ទ្រាល កិរិយាសព្ទ

[ទ្រាល] treal

ផ្កាប់ខ្លួនឱ្យដិតដល់ផ្ទៃ :

ទ្រាល នាម

[ទ្រាល] treal

អន្លង់តូចៗក្នុងបឹងក្នុងព្រែកសម្រាប់ត្រីនៅ គឺកន្លែងដែលត្រីននៀលទៅមកឱ្យខូង សម្រាប់អាស្រ័យនៅ :

ទ្រាស

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

ទ្រាស នាម

[ទ្រាស] treas

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

ទ្រាំ

ថែជំងឺ, បម្រើជំងឺ :

ទ្រាំ កិរិយាសព្ទ ១)

[ទ្រាំ] trom

ខំអត់, អត់ធ្មត់ :

ទ្រាំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ទ្រាំ] trom

ថែជំងឺ, បម្រើជំងឺ :

ទ្រាំង

ឈ្មោះលលកមួយប្រភេទសម្បុររលើប មាត្រតូចជាងលលកធម្មតា, មិនចេះរងាវទេ ចេះតែបូលឬបរសូរញាប់រន្ថាន់ :

ទ្រាំង នាម

[ទ្រាំង] treang

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ; ឥឡូវរួមចូលក្នុង ខេត្តតាកែវ ស្រុកទ្រាំងមាន ២គឺ ទ្រាំងត្រើយឯជើង, ទ្រាំងត្រើយត្បូងៗ សព្វថ្ងៃនេះជាអាណាខេត្តកូស័ងស៊ីន រាប់បញ្ចូលក្នុងខេត្តមាត់ជ្រូក (ចូដុក)។

ទ្រាំង នាម

[ទ្រាំង] treang

ឈ្មោះតចសារព្រឹក្សមួយប្រភេទ (សន្តានជ្រៃ) មានធាងវែងៗ មានស្លឹកប្រើការបានច្រើនយ៉ាងគឺ ប្រើការចារសាស្ត្រាហៅថា ស្លឹករឹត; ប្រើការដោយយកទ្រនុងស្លឹកវាច្រៀកធ្វើជាកន្លាស់ដោតខ្ទាស់ស្លឹកខ្ចីៗ សៗ គ្របបន្តិចៗលើគ្នាឱ្យបានជាបន្ទះវែងៗ ធំៗ សម្រាប់ប្រក់ឬបាំងហៅថា ភ្ជល់ (មិនជាប់បានយូ

ទ្រាំង នាម

[ទ្រាំង] treang

ឈ្មោះលលកមួយប្រភេទសម្បុររលើប មាត្រតូចជាងលលកធម្មតា, មិនចេះរងាវទេ ចេះតែបូលឬបរសូរញាប់រន្ថាន់ :

ទ្រាំតែ

អត់ធ្មត់ រង់ចាំដល់កំណត់ត្រឹមពេលណាមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅបាន :

ទ្រាំតែ ឈ.

[ទ្រាំ-តែ] treaumtae≈

អត់ធ្មត់ រង់ចាំដល់កំណត់ត្រឹមពេលណាមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅបាន :

ទ្រាំទ្រ

ថែរក្សាជំងឺដោយទទួលភារៈពេញបន្ទុក :

ទ្រាំទ្រ កិរិយាសព្ទ ១)

[ទ្រាំ-ទ្រ] troamr

ទប់ទល់, គាំពារ, ខំអត់ធន់ពេញបន្ទុក, ខំប្រឹងទទួលកិច្ចគ្រប់ប្រភេទ។

ទ្រាំទ្រ កិរិយាសព្ទ ២)

[ទ្រាំ-ទ្រ] troamr

ថែរក្សាជំងឺដោយទទួលភារៈពេញបន្ទុក :

ទ្រាំទ្រឹស្តិ

ក្រអឺតក្រទម, ដំអក់, ទម្រន់, ក្រាញដោយប្រកាន់ទិដ្ឋិអស្មិមានះ; ស្ទាក់ស្ទើរ, ស្ទើរចង់ស្ទើរទេ, ទាំងទាល់ :

ទ្រាំទ្រឹស្តិ កិ., គុ.កិ.

[ទ្រាំ-ទ្រឹស] (ជើង ត)] treaumtroes](cheungt)a≈

ក្រអឺតក្រទម, ដំអក់, ទម្រន់, ក្រាញដោយប្រកាន់ទិដ្ឋិអស្មិមានះ; ស្ទាក់ស្ទើរ, ស្ទើរចង់ស្ទើរទេ, ទាំងទាល់ :

ទ្រីបស្រូវ

សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំស្រូវនៅដំណាក់កាលលូតលាស់ដំបូងដែលមានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ ស្តង់ស្ហេតូទ្រីប ប៊ីហ្វ័រមីស ស្ថិតក្នុងសន្តានទ្រីពីដេ :