ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ទីទៃ នាម

[ម្ដាយ-ទី-ទៃ] titey

បងប្អូនបង្កើត ដែលមានឪពុកជាមួយ ម្ដាយផ្សេងគ្នា ដោយបរិយាយថា ឥតពីម្ដាយទៅឪពុកមានប្រពន្ធទៀត ក៏មានកូន កូនទាំងនោះហៅថា បងប្អូនម្ដាយទីទៃ :

ទីទៃ នាម

[អូវ-ពុក-ទី-ទៃ] titey

បងប្អូនបង្កើត ដែលមានម្ដាយជាមួយ ឪពុកផ្សេងគ្នា, ដោយបរិយាយថា បើឪពុកលះលែងម្ដាយ ឬឪពុកស្លាប់ទៅម្ដាយមានប្ដីទៀតហើយមានកូន, កូនមុននិងកូនក្រោយហៅថា បងប្អូនឪពុកទីទៃ។

ទីនាំង

យានជំនិះឬប្រាសាទ ដំណាក់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍។

ទីនាំង នាម

[ទី-នាំង] tineaumng≈

យានជំនិះឬប្រាសាទ ដំណាក់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍។

ទីន័ង នាម

[ទី-នាំង] tineang

(ម.ព. ទីនាំង)។

ទីន័ង នាម

[ព្រះ-ទី-នាំង-គៈ-ជេន] tineang

ដំរីជំនិះក្សត្រិយ៍។

ទីន័ង នាម

[ព្រះ-ទី-នាំង-នា-វា] tineang

ទូកឬកប៉ាល់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់គង់។

ទីន័ង នាម

[ព្រះ-ទី-នាំង-អ័ស-សៈ-ដ] tineang

សេះជំនិះក្សត្រិយ៍។

ទីបន្លឺ

ចំណុចនៅផ្នែកខាងលើនៃគុហាមាត់ (ធ្មេញលើ ជើងធ្មេញលើ ក្រអូម រនាំងក្រអូម ចុងរនាំងក្រអូមឬកន្លើត...) ដែលអណ្ដាតធ្វើចលនាទៅប៉ះ ដើម្បីបង្កើតសូរណាមួយ។

ទីបន្លឺ នាម

[ទី-បន់-ឡឺ] tibnoleu≈

ចំណុចនៅផ្នែកខាងលើនៃគុហាមាត់ (ធ្មេញលើ ជើងធ្មេញលើ ក្រអូម រនាំងក្រអូម ចុងរនាំងក្រអូមឬកន្លើត...) ដែលអណ្ដាតធ្វើចលនាទៅប៉ះ ដើម្បីបង្កើតសូរណាមួយ។

ទីបេត៍

ឈ្មោះភ្នំមួយ ឬប្រទេសមួយក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច។

ទីបេត៍ នាម

[ទី-បេ] tibe≈

ឈ្មោះភ្នំមួយ ឬប្រទេសមួយក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច។

ទីប្រជុំជន

កន្លែងដែលមានអគារឬគេហដ្ឋានច្រើននិងមនុស្សរស់នៅច្រើន ដោយមិនគិតអំពីដែនដីរដ្ឋបាល។

ទីប្រជុំជន នាម

[ទី-ប្រ-ជុំ-ជន់] tibrochuumchno≈

កន្លែងដែលមានអគារឬគេហដ្ឋានច្រើននិងមនុស្សរស់នៅច្រើន ដោយមិនគិតអំពីដែនដីរដ្ឋបាល។

ទីប្រឹក្សា

អ្នកមានចំណេះដឹងក្នុងជំនាញណាមួយប្រកបដោយបទពិសោធ មានតួនាទីជាអ្នកប្រឹក្សាផ្ដល់យោបល់ :

ទីប្រឹក្សា នាម

[ទី-ប្រឹក-សា] tibroeksa≈

អ្នកមានចំណេះដឹងក្នុងជំនាញណាមួយប្រកបដោយបទពិសោធ មានតួនាទីជាអ្នកប្រឹក្សាផ្ដល់យោបល់ :

ទីផ្សារ

(សេ.ហិ.) ទីផ្សារឬកន្លែងជួញដូរមូលបត្រ ឬប្រព័ន្ធដែលផ្ដល់មធ្យោបាយនៃការធ្វើសំណើលក់ ផ្ទេរ ឬស្វីការទិញលក់មូលបត្រ។

ទីផ្សារ នាម ២)

[ទី-ផ្សា] tiphsa≈

ការងារដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការជំរុញឱ្យមនុស្សទិញផលិតផល ឬសេវាកម្មផ្សេងៗ :

ទីផ្សារ នាម

[ទី-ផ្សា-ក័ត-តា-ផៈ-លិ-តៈ-កាំ] tiphsaktataphaklitakkaam≈

ទីផ្សារដែលទិញឬលក់កម្លាំងពលកម្ម មូលធន ផលិតផលកែច្នៃរួច វត្ថុធាតុដើម និង សហគ្រិនភាព :

ទីផ្សារ នាម

[ទី-ផ្សា-ផៈ-លិ-តៈ-ផល់] tiphsaphaklitakphlo≈

ទីកន្លែងដែលផលិតផលសម្រេច ឬសេវាត្រូវបានទិញ និងលក់ :

ទីផ្សារ នាម

[ទី-ផ្សា-ពៈ-លៈ-កាំ] tiphsapeakleakkaam≈

(សេ.ហិ.) ទីផ្សារនៃតម្រូវការនិងការផ្គត់ផ្គង់ការងារនៅក្នុងតំបន់ឬប្រទេសណាមួយ។

ទីផ្សារ នាម

[ទី-ផ្សា-មូ-លៈ-ប័ត] tiphsamuleakbta≈

(សេ.ហិ.) ទីផ្សារឬកន្លែងជួញដូរមូលបត្រ ឬប្រព័ន្ធដែលផ្ដល់មធ្យោបាយនៃការធ្វើសំណើលក់ ផ្ទេរ ឬស្វីការទិញលក់មូលបត្រ។

ទីពោ

ឈ្មោះត្រីរំអិលពួកត្រីប្រា, ច្រើនហៅក្លាយមកជា ត្រីពោ; មាន ២ប្រភេទគឺ ត្រីពោព្រុយ, ត្រីពោខ្មៅត្រចៀក។

ទីពោ នាម

[ទី-ពោ] tipou

ឈ្មោះត្រីរំអិលពួកត្រីប្រា, ច្រើនហៅក្លាយមកជា ត្រីពោ; មាន ២ប្រភេទគឺ ត្រីពោព្រុយ, ត្រីពោខ្មៅត្រចៀក។

ទីភ្នាក់ងារ

កន្លែងឬការិយាល័យដែលភ្នាក់ងារធ្វើការ អង្គភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនឬអង្គការដែលផ្ដល់សេវាកម្មពិសេសណាមួយ :

ទីភ្នាក់ងារ នាម

[ទី-ភ្នាក់-ងា] tiphneakngea≈

កន្លែងឬការិយាល័យដែលភ្នាក់ងារធ្វើការ អង្គភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនឬអង្គការដែលផ្ដល់សេវាកម្មពិសេសណាមួយ :

ទីមទាម

ដែលស្ទាក់ស្ទើរដំណើរ, ដែលមិនទាន់ស្រេចជាត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ឬត្រូវទៅផ្លូវណា។

ទីមទាម គុ., គុ.កិ.

[ទីម-ទាម] timteam

ដែលស្ទាក់ស្ទើរដំណើរ, ដែលមិនទាន់ស្រេចជាត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ឬត្រូវទៅផ្លូវណា។

ទីរួមខេត្ត

ក្រុង ធានី ទីក្រុងនៃខេត្តដែលជាទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ខេត្ត :

ទីរួមខេត្ត នាម

[ទី-រួម-ខែត] tiruomkhaet≈

ក្រុង ធានី ទីក្រុងនៃខេត្តដែលជាទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ខេត្ត :

ទីលានសាធារណៈ

កន្លែងវាលស្រឡះ លញ់ឬបូកឱ្យរលីង ដែលរៀបចំសម្រាប់មហាជនប្រើ :

ទីលានសាធារណៈ នាម

[ទី-លាន-សា-ធា-រៈ-ណៈ] tileansatheareaknak≈

កន្លែងវាលស្រឡះ លញ់ឬបូកឱ្យរលីង ដែលរៀបចំសម្រាប់មហាជនប្រើ :

ទីលំនៅ នាម

[ទី-លំ-នៅ] tilumnov≈

(ម.ព. លំនៅ)។

ទីវ

ស្លាកសម្រាប់រាប់ចំនួនស្រូវដែលវាល់, តាមធម្មតាច្រើនធ្វើដោយឫស្សី។

ទីវ នាម

[ទីវ] tiv

ស្លាកសម្រាប់រាប់ចំនួនស្រូវដែលវាល់, តាមធម្មតាច្រើនធ្វើដោយឫស្សី។

ទីសំណាក់

កន្លែងដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្នាក់អាស្រ័យនៅជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយដែលមិនមែនជាលំនៅឋាន :

ទីសំណាក់ នាម

[ទី-សំ-ណាក់] tisamnak≈

កន្លែងដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្នាក់អាស្រ័យនៅជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយដែលមិនមែនជាលំនៅឋាន :

ទីស្ដីការ នាម

[ទី-ស្ដី-កា] tisdeika≈

ការិយាល័យ កន្លែងធ្វើការរបស់ក្រសួង :

ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី

ស្ថាប័នប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលមានសមាសភាពរដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់ក្រសួង ហើយគ្រប់គ្រងដោយប្រធានម្នាក់ :

ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាម

[ទី-ស្ដី-កា-គៈ-ណៈ-រ័ត-មន់-ត្រី] ឬ [ទី-ស្ដី-កា-គៈ-ណៈ-រ័ត-ឋៈ-មន់-ត្រី] tisdeikakeaknakrtamnotri]rue[tisdeikakeaknakrtathakmnotri≈

ស្ថាប័នប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលមានសមាសភាពរដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់ក្រសួង ហើយគ្រប់គ្រងដោយប្រធានម្នាក់ :

ទីស្នាក់ការ

ទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការ កន្លែងធ្វើការងារ កន្លែងផ្ដល់សេវាកម្ម ឬកន្លែងធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :

ទីស្នាក់ការ នាម

[ទី-ស្នាក់-កា] tisneakka≈

ទីតាំងស្នូលសម្រាប់ផ្ដល់សេវាកម្ម និងព័ត៌មានផ្សេងៗនៃស្ថាប័ន ឬក្រុមហ៊ុនណាមួយ :

ទីស្នាក់ការ នាម

[ទី-ស្នាក់-កា] tisneakka≈

ទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការ កន្លែងធ្វើការងារ កន្លែងផ្ដល់សេវាកម្ម ឬកន្លែងធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :

ទឹក

កម្រិតភាពសុទ្ធនៃលោហៈមានតម្លៃ :

ទឹក នាម

[ទឹក] teuk

ធាតុរាវ, តាមកំណើតដើមឥតព័ណ៌ ឥតក្លិន, ជារបស់មានប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់ សម្រាប់ពួកមនុស្ស សត្វ, មានត្រូវផឹក, ងូតជាដើម។

ទឹក នាម

[ទឹក-ក្រុត] teuk

ថ្នាំរាវសម្រាប់បង្កាត់លោហជាតិ។

ទឹក នាម

[ទឹក-ក្លស់-ទឹក-សាំង] teuk

ទឹកមង្គលដែលស្រោចលើព្រះសិរព្រះរាជា ក្នុងកាលដែលអភិសេកឱ្យពេញទីស៊ប់ជាព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យ (ហៅមុទ្ធាភិសិត្តរាជ្យ)។

ទឹក នាម

[ទឹក-ចត់] teuk

ទឹកមានរសចត់ គឺទឹកជ្រលក់ចីវររបស់ពួកបព្វជិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។

ទឹក នាម

[ទឹក-ដម] teuk

(ម.ព. ដម)។

ទឹក នាម

[ទឹក-ដូង] teuk

ទឹកដែលកើតនៅក្នុងផ្លែដូង។

ទឹក នាម

[ទឹក-ដោះ-ខាប់] teuk

ទឹកដោះគោដែលគេរំងាស់ឱ្យខាប់។

ទឹក នាម

[ទឹក-ដោះ-ជូ-ឡើង-ព-ពុះ] teuk

ទឹកដោះគោដែលគេទុកឱ្យឡើងពពុះ។

ទឹក នាម

[ទឹក-ដោះ-ថ្លា] teuk

ទឹកដោះគោដែលគេរំងាស់ទាល់តែឡើងថ្លា។

ទឹក នាម

[ទឹក-ប៉័ស-សា-វ៉ៈ] teuk

(ម.ព. បស្សាវៈ)។

ទឹក នាម

[ទឹក-បាន] teuk

ទឹកដែលមានពុទ្ធានុញ្ញាតឱ្យពួកបព្វជិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប្រើជាភេសជ្ជៈបាន។

ទឹក នាម

[ទឹក-បាយ] teuk

ទឹកដែលផាត់សម្រេងចេញពីអង្ករស្ងោរ ដើម្បីនឹងផ្ងំអង្ករនោះឱ្យងំកើតបានជាបាយ។

ទឹក នាម

[ទឹក-ពិ-ភ័ត-ទៈ-ស័ច-ចា] teuk

(ម.ព. ពិពឌ្ឍនសច្ចា)។

ទឹក នាម

[ទឹក-សំ-បត់] teuk

ទឹកដែលពួកមនុស្សតាំងសច្ចាប្រណិធានស្បថ ទៅវិញទៅមក ហើយផឹកដោយសេចក្ដីប្ដេជ្ញាគ្នាយ៉ាងតឹង ក្នុងកិច្ចការណាមួយ ដែលជាអំពើទាស់ខុសនឹងច្បាប់សម្រាប់ប្រទេសដែលខ្លួននៅ។

ទឹក នាម

[ទឹក-សំ-បួ] teuk

ទឹកដែលគេអប់ដោយផ្សែងទៀនក្រមួនឃ្មុំ ហើយដាក់ផ្លែសំបួរទុំ ឬដាក់ចំណិតផ្លែក្រូចសើចលាយខ្លះផងក៏មាន សន្មតថាជាទឹកមង្គលក្នុងការនិមន្តភិក្ខុសង្ឃសូត្រព្រះបរិត្តឱ្យកើតស្រីសួស្ដី ...។

ទឹក នាម

[ទឹក-អំ-ម្ចត់] teuk

(ម.ព. ទឹកចត់)។

ទឹក នាម

[មាត់-ទឹក] teuk

ទីដែលនៅប្របជិតទឹក ដូចជាសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង បឹងបួរ ជាដើម :

ទឹក នាម

[ទឹក] teuk

រយៈពេលកំណត់សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាខ្លះ ដូចជាប្រដាល់ ចំបាប់ បញ្ជល់មាន់ជាដើម, (ព.ប្រ.) ពេល, លើក, នាទី :

ទឹក នាម

[ទឹក-ឈូ] teuk

ឈ្មោះកន្លែងទឹកជ្រោះជាទីកម្សាន្តមួយមានទឹកថ្លាស្អាតហូរជានិច្ចនៅក្នុងខេត្តកំពត។

ទឹក គុណនាម

[មួយ-ទឹក] teuk

ដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ (ទំនិញ) ដែលធ្លាប់បានប្រើម្ដងរួចហើយ :

ទឹក កិរិយាសព្ទ

[អោយ-ទឹក] teuk

ពិនិត្យមើលអាការៈ សុខភាពរបស់កីឡាករប្រដាល់ឬមាន់បញ្ជល់ជាដើម នៅពេលសម្រាក ដើម្បីព្យាបាលឬលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រយុទ្ធបន្ត។

ទឹក នាម

[ទឹក] teuk

កម្រិតភាពសុទ្ធនៃលោហៈមានតម្លៃ :

ទឹកកក

ដុំទឹកដែលកកដោយអាកាសត្រជាក់ខ្លាំង ឬដោយគ្រឿងម៉ាស៊ីនធ្វើឱ្យកក។

ទឹកកក នាម

[ទឹក-កក] terkkok

ដុំទឹកដែលកកដោយអាកាសត្រជាក់ខ្លាំង ឬដោយគ្រឿងម៉ាស៊ីនធ្វើឱ្យកក។

ទឹកកាម

ទឹកខាប់អន្លាយស្អិតដែលឃ្លាតចេញចាកកាយតាមបស្សាវមគ្គ។ (ព.គ.) ទឹកអសុចិ ឬ ទឹកសុក្កៈ; (ព.ខ្ព.) អសុចិ ឬ សុក្កៈ)។

ទឹកកាម នាម

[ទឹក-កាម] toekkam≈

ទឹកខាប់អន្លាយស្អិតដែលឃ្លាតចេញចាកកាយតាមបស្សាវមគ្គ។ (ព.គ.) ទឹកអសុចិ ឬ ទឹកសុក្កៈ; (ព.ខ្ព.) អសុចិ ឬ សុក្កៈ)។

ទឹកក្រឡុក

ទឹកដែលបានមកពីការក្រឡុកផ្លែឈើឬបន្លែធម្មជាតិដោយម៉ាស៊ីនក្រឡុកជាដើម :

ទឹកក្រឡុក នាម

[ទឹក-ក្រ-ឡុក] toekkrolok≈

ទឹកដែលបានមកពីការក្រឡុកផ្លែឈើឬបន្លែធម្មជាតិដោយម៉ាស៊ីនក្រឡុកជាដើម :

ទឹកក្រូច នាម ១)

[ទឹក-ក្រូច] toekkruch≈

ទឹកដែលគេច្របាច់ឬចម្រាញ់ពីផ្លែក្រូចធម្មជាតិ :

ទឹកក្រូច នាម ២)

[ទឹក-ក្រូច] toekkruch≈

ភេសជ្ជៈដែលមិនមានជាតិសុរា ជាទូទៅច្រើនមានរសជាតិផ្អែម :

ទឹកក្រូច គុណនាម

[ទឹក-ក្រូច] toekkruch≈

សម្បុរលឿងទុំដូចពណ៌ទឹកក្រូច :

ទឹកខ្មេះ នាម

[ទឹក-ខ្មេះ] toekkhmeeah≈

ទឹកជូរដែលកើតអំពីបាយស្រាជាដើម។

ទឹកខ្មៅ

ទឹកមានព័ណ៌ខ្មៅ ឬមានព័ណ៌ដោយយ៉ាងៗសម្រាប់សរសេរ :

ទឹកខ្មៅ នាម

[ទឹក-ខ្មៅ] toekkhmov≈

ទឹកមានព័ណ៌ខ្មៅ ឬមានព័ណ៌ដោយយ៉ាងៗសម្រាប់សរសេរ :

ទឹកគ្រឿង

ទឹកជ្រលក់អន្លក់ធ្វើដោយត្រីសាប ឬត្រីឆ្អើរលាយនឹងព្រហក់ ឬកាពិនិងគ្រឿងច្រើនមុខមានម្ជូរនិងស្លឹកជីរខ្ទឹមជាដើម។

ទឹកគ្រឿង នាម

[ទឹក-គ្រឿង] toekkreung≈

ទឹកជ្រលក់អន្លក់ធ្វើដោយត្រីសាប ឬត្រីឆ្អើរលាយនឹងព្រហក់ ឬកាពិនិងគ្រឿងច្រើនមុខមានម្ជូរនិងស្លឹកជីរខ្ទឹមជាដើម។

ទឹកឃ្មុំ នាម a

[ទឹក-ឃ្មុំ] toekkhmuum≈

ទឹកផ្អែមដែលឃ្មុំបង្កើតក្នុងសំបុក។

ទឹកឃ្មុំ គុណនាម b

[ទឹក-ឃ្មុំ] toekkhmuum≈

ដែលមានរសជាតិផ្អែម :

ទឹកចិត្ត

ទឹករក្សាចិត្ត គឺទឹកដែលនៅក្នុងបេះដូង, ចិត្ត។

ទឹកចិត្ត នាម

[ទឹក-ចិត] terkjit

ទឹករក្សាចិត្ត គឺទឹកដែលនៅក្នុងបេះដូង, ចិត្ត។

ទឹកឆា

ឈ្មោះកន្លែងទឹកជ្រោះជាទីកម្សាន្តមួយ មានទឹកថ្លាស្អាតហូរជានិច្ច នៅក្នុងស្រុកព្រៃឈរខេត្តកំពង់ចាម។

ទឹកឆា នាម

[ទឹក-ឆា] toekchha≈

ឈ្មោះកន្លែងទឹកជ្រោះជាទីកម្សាន្តមួយ មានទឹកថ្លាស្អាតហូរជានិច្ច នៅក្នុងស្រុកព្រៃឈរខេត្តកំពង់ចាម។

ទឹកជួរ

កំណាត់របស់ផ្លូវទឹកដែលលំហូររបស់វាមានល្បឿនកើនឡើងដោយសារចំណោតគំហុកនៃពោះរបស់ផ្លូវទឹក ដោយសារថ្មឬអន្លង់ជ្រៅៗដែលធ្វើឱ្យលំហូរទឹកបែកខ្ញែក :

ទឹកជួរ នាម

[ទឹក-ជួ] toekchuo≈

កំណាត់របស់ផ្លូវទឹកដែលលំហូររបស់វាមានល្បឿនកើនឡើងដោយសារចំណោតគំហុកនៃពោះរបស់ផ្លូវទឹក ដោយសារថ្មឬអន្លង់ជ្រៅៗដែលធ្វើឱ្យលំហូរទឹកបែកខ្ញែក :

ទឹកជំនន់

បាតុភូតដែលកើតឡើងនៅរដូវទឹកឡើងឬរដូវដំឡើងដោយទឹកឡើងហួសពីកម្រិតកំណត់នៅកន្លែងនីមួយៗនៃផ្លូវទឹក។

ទឹកជំនន់ នាម

[ទឹក-ជំ-នន់] toekchumnno≈

បាតុភូតដែលកើតឡើងនៅរដូវទឹកឡើងឬរដូវដំឡើងដោយទឹកឡើងហួសពីកម្រិតកំណត់នៅកន្លែងនីមួយៗនៃផ្លូវទឹក។

ទឹកជ្រលក់

ទឹកសម្រាប់ជ្រលក់ រាវឬខាប់ មានរសប្រៃ ជូរ ផ្អែម ឬហឹរ ផ្សំពីអំបិល, ទឹកត្រី, និងគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗ :