ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ទន់ គុណនាម

[ទន់] ton

ទីទៃពីរឹង គឺដែលបត់បែន, ពត់, ច្របាច់ច្របល់បាន មិនបាក់មិនបែក :

ទន់ គុណនាម

[ទន់-ជ្រាយ] ton

មិនរឹងមាំ, មិនរឹងប៉ឹង, ទន់ខ្សោយ, ងាយងាករេ :

ទន់ គុណនាម

[ទន់-ល្មើយ] ton

ដែលមិនទន់ឬជ្រាយពេក, ដែលទន់ល្មម ទន់រលូន :

ទន់ដី

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ឫសវាប្រើជាថ្នាំបញ្ចុះបាន តែបើប្រើខុសបែបហួសកម្រិតនាំឱ្យចុះខ្លាំងណាស់ (គេពុំសូវហ៊ានប្រើទេ)។

ទន់ដី នាម

[ទន់-ដី] tonodei

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ឫសវាប្រើជាថ្នាំបញ្ចុះបាន តែបើប្រើខុសបែបហួសកម្រិតនាំឱ្យចុះខ្លាំងណាស់ (គេពុំសូវហ៊ានប្រើទេ)។

ទន់ភ្នែក

(សំនួន.) មានអាការៈទន់ឬធ្លាក់ត្របកភ្នែកស្ទើរតែបើកមិនចង់រួច។

ទន់ភ្នែក គុណកិរិយា

[ទន់-ភ្នែក] tnophnek≈

(សំនួន.) មានអាការៈទន់ឬធ្លាក់ត្របកភ្នែកស្ទើរតែបើកមិនចង់រួច។

ទន់ភ្លន់ គុណនាម

[ទន់-ភ្លន់] tonophlon

ល្វាសល្វន់, សុភាព :

ទន្ត

(ព.បុ.) ជម្រះធ្មេញនៅពេលលុបលាងមុខមាត់ :

ទន្ត នាម a

[ទ័ន] tontor

ធ្មេញ, ភ្លុក :

ទន្ត កិរិយាសព្ទ b

[ទ័ន] tontor

(ព.បុ.) ជម្រះធ្មេញនៅពេលលុបលាងមុខមាត់ :

ទន្តកម្ម

កិច្ចការខាងធ្មេញ, មុខរបរខាងធ្មេញ; មុខរបរខាងឆ្លាក់ភ្លុករចនាធ្វើជាវត្ថុផ្សេងៗ :

ទន្តកម្ម នាម

[ទ័ន-តៈ-កាំ] tondkomm

កិច្ចការខាងធ្មេញ, មុខរបរខាងធ្មេញ; មុខរបរខាងឆ្លាក់ភ្លុករចនាធ្វើជាវត្ថុផ្សេងៗ :

ទន្តការ

អ្នកប្រកបខាងទន្តកម្ម គឺជាងធ្មេញ ឬ ជាងឆ្លាក់ភ្លុក។

ទន្តការ នាម

[ទ័ន-តៈកា] tondkar

អ្នកប្រកបខាងទន្តកម្ម គឺជាងធ្មេញ ឬ ជាងឆ្លាក់ភ្លុក។

ទន្តជ គុ., ន.

[ទ័ន-តៈ-ជៈ] tontoch

ដែលកើតអំពីធ្មេញ ឬដែលកើតត្រង់ធ្មេញ; ព្យញ្ជនៈមានទីកើតសំឡេងចេញត្រង់ប្រទល់ធ្មេញ, បានខាងព្យញ្ជនៈ ៧តួគឺ ត ថ ទ ធ ន ល ស។

ទន្តជៈ គុ., ន.

[ទ័ន-តៈ-ជៈ] tnotakcheak≈

(ម.ព. ទន្តជ)។

ទន្តបណ្ឌិត នាម

[ទ័ន-តៈ-បន់-ឌិត] tnotakbnodit≈

វេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានជំនាញខាងធ្មេញ :

ទន្តពេទ្យ

ពេទ្យធ្មេញ, ពេទ្យដែលស្ទាត់ជំនាញខាងព្យាបាលរោគធ្មេញ :

ទន្តពេទ្យ នាម

[ទ័ន-តៈ-ពែត] tondpet

ពេទ្យធ្មេញ, ពេទ្យដែលស្ទាត់ជំនាញខាងព្យាបាលរោគធ្មេញ :

ទន្តម័យ

ដែលធ្វើដោយភ្លុក ឬដែលយកភ្លុកធ្វើ គឺអ្វីៗដែលគេយកភ្លុកធ្វើ :

ទន្តម័យ គុ., ន.

[ទ័ន-តៈ-ម៉ៃ] tondmey

ដែលធ្វើដោយភ្លុក ឬដែលយកភ្លុកធ្វើ គឺអ្វីៗដែលគេយកភ្លុកធ្វើ :

ទន្តសាស្ត្រ

ក្បួនតម្រាសម្រាប់សិក្សាវិជ្ជាព្យាបាលធ្មេញ, វិទ្យាសាស្ត្រខាងទន្តពេទ្យ។

ទន្តសាស្ត្រ នាម

[ទ័ន-តៈ-សាស] tnotaksas≈

ក្បួនតម្រាសម្រាប់សិក្សាវិជ្ជាព្យាបាលធ្មេញ, វិទ្យាសាស្ត្រខាងទន្តពេទ្យ។

ទន្តា នាម

[ទ័ន-តា] tnota≈

ធ្មេញទាំងឡាយ។

ទន្តោដ្ឋជៈ

ក្រុមអក្សរដែលមានសំឡេងកើតត្រង់ប្រទល់ធ្មេញ និងរឹមបបូរមាត់ មានប្រាំពីរតួគឺ ត ថ ទ ធ ន ល ស។

ទន្តោដ្ឋជៈ នាម

[ទ័ន-តោត-ឋៈ-ជៈ] tnotaotthakcheak≈

ក្រុមអក្សរដែលមានសំឡេងកើតត្រង់ប្រទល់ធ្មេញ និងរឹមបបូរមាត់ មានប្រាំពីរតួគឺ ត ថ ទ ធ ន ល ស។

ទន្ត្រំ កិរិយាសព្ទ

[ទន់-ត្រំ] tontrum

(ម.ព. តន្ត្រំ)។

ទន្ថើន កិរិយាសព្ទ

[ទន់-ថើន] tonthaun

(ម.ព. តន្ថើន)។

ទន្ទប

ដែលមានអាការៈឱនៗ លបៗ :

ទន្ទប គុណកិរិយា

[ទន់-ទប] tontob

ដែលមានអាការៈឱនៗ លបៗ :

ទន្ទាន់ គុណកិរិយា

[ទន់-ទាន់] tontean

ប្រផុតៗ ទៀបទាន់ :

ទន្ទាំ គុ., គុ.កិ.

[ទន់-ទាំ] tontoam

ដែលមានលំនាំរាងងទ្រទួយ, រំពើន :

ទន្ទាំ គុ., គុ.កិ.

[ទន់-ទាំ-ទន់-ទេង] tontoam

(ម.ព. ទន្ទេងទន្ទាំ)។

ទន្ទាំ គុ., គុ.កិ.

[ទន់-ទេង-ទន់-ទាំ] tontoam

ទន្ទាំនិងទន្ទេង។

ទន្ទិញ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យលលក់ :

ទន្ទិញ បុព្វបទ

[ទន់-ទិញ] tontinh

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យលលក់ :

ទន្ទឹង

រង់មើលផ្លូវ គឺរង់ចាំអ្នកដែលនឹងមកដល់ ដោយដឹងថាមុខជានឹងមកដល់ឆាប់ :

ទន្ទឹង កិរិយាសព្ទ

[ទន់-ទឹង] tontueng

រង់មើលផ្លូវ គឺរង់ចាំអ្នកដែលនឹងមកដល់ ដោយដឹងថាមុខជានឹងមកដល់ឆាប់ :

ទន្ទឹម

កូនដែលធំប៉ុនឪពុកម្ដាយហើយ។

ទន្ទឹម គុណកិរិយា

[ទន់-ទឹម] tunterm

ដែលផ្ទឹមគ្នាជាគូ, ដែលនៅជិតជាគូនឹងគ្នា :

ទន្ទឹម គុណកិរិយា

[កូន-ទន់-ទឹម-ស្មា] tunterm

កូនដែលធំប៉ុនឪពុកម្ដាយហើយ។

ទន្ទឹមនេះ

ទន្ទឹមនឹងនេះ, ទន្ទឹមគ្នានេះ, ជាមួយគ្នានេះ; ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ :

ទន្ទឹមនេះ ឈ.

[ទន់-ទឹម-និះ] tnotoemnieah≈

ទន្ទឹមនឹងនេះ, ទន្ទឹមគ្នានេះ, ជាមួយគ្នានេះ; ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ :

ទន្ទូរ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យទន្ទេញ :

ទន្ទូរ បុព្វបទ

[ទន់-ទូ] tontur

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យទន្ទេញ :

ទន្ទេង

ដែលមានដំណើរសមរម្យ ហ៊ឹក‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ហ៊ាក់ ដោយមានលំនាំឃ្លោងជឿយ :

ទន្ទេង គុ., គុ.កិ.

[ទន់-ទេង] tonteng

ដែលមានដំណើរសមរម្យ ហ៊ឹក‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ហ៊ាក់ ដោយមានលំនាំឃ្លោងជឿយ :

ទន្ទេញ

ថាដដែលៗ ញយៗ ដើម្បីនឹងឱ្យចាំមាត់ :

ទន្ទេញ កិរិយាសព្ទ

[ទន់-ទិញ] tontenh

ថាដដែលៗ ញយៗ ដើម្បីនឹងឱ្យចាំមាត់ :

ទន្ទ្រាន កិរិយាសព្ទ

[ទន់-ទ្រាន] tontrean

ពារពានលើ, រុករានលើ :

ទន្ទ្រានខែត្រ

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទ ដើមមូលតូចៗ ដុះលូតឡើងទន្ទ្រានរាលលើរុក្ខជាតិតូចៗឯទៀតៗ ច្រើនដុះនៅព្រៃចម្ការ ឬ ព្រៃរបោះៗ :

ទន្ទ្រានខែត្រ នាម

[ទន់-ទ្រាន-ខែត] tnotreankhaet≈

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទ ដើមមូលតូចៗ ដុះលូតឡើងទន្ទ្រានរាលលើរុក្ខជាតិតូចៗឯទៀតៗ ច្រើនដុះនៅព្រៃចម្ការ ឬ ព្រៃរបោះៗ :

ទន្ទ្រាម

ដែលមានដំណើរយ៉ាងលឿន, ស្ទើរដើរ, ស្ទើររត់, ទ្រោលយាងយាវ :

ទន្ទ្រាម គុណកិរិយា

[ទន់-ទ្រាម] tontream

ដែលមានដំណើរយ៉ាងលឿន, ស្ទើរដើរ, ស្ទើររត់, ទ្រោលយាងយាវ :

ទន្លា

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកថ្ងាន់ ច្រើនដុះតែនៅព្រៃរនាម ឬនៅមាត់បឹង, ស្ទឹង, ព្រែក ...។

ទន្លា នាម

[ទន់-លា] tonlea

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកថ្ងាន់ ច្រើនដុះតែនៅព្រៃរនាម ឬនៅមាត់បឹង, ស្ទឹង, ព្រែក ...។

ទន្លាក់ នាម

[ទន់-លាក់] tonleak

ទីដែលធ្លាក់ ទន្លាក់ទឹក ទីដែលមានទឹកធ្លាក់ (ទីទៃពី ទម្លាក់)។

ទន្លាក់ នាម

[ទន់-លាក់-ឈូ] tonleak

ទឹកឈូ គឺទីធ្លាក់នៃទឹកដែលមានឮសូរឈូជានិច្ច។

ទន្លាក់ នាម

[ទន់-លាក់-ភ្នំ] tonleak

ជ្រោះដែលមានទឹកធ្លាក់នាភ្នំ។

ទន្លាប់

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងទ្រយឹង ដើមខ្មៅ, ផ្លែទុំមានសម្បុរក្រហម, ប្រើជាចំណី ប៉ុន្តែក្នុងប្រទេសយើងច្រើនមានរសចត់ ទាំងផ្លែក៏តូចៗ ផងទៀត។

ទន្លាប់ នាម

[ទន់-លាប់] tonleab

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងទ្រយឹង ដើមខ្មៅ, ផ្លែទុំមានសម្បុរក្រហម, ប្រើជាចំណី ប៉ុន្តែក្នុងប្រទេសយើងច្រើនមានរសចត់ ទាំងផ្លែក៏តូចៗ ផងទៀត។

ទន្លីង

ឈ្មោះវល្លិធំមួយប្រភេទ ដើមរឹង សម្រាប់ប្រើធ្វើទន្លីងដំរីឬធ្វើជាទោងសែងឈើជាដើម :

ទន្លីង នាម

[ទន់-លីង] tonling

កងធ្វើដោយផ្ដៅឬវល្លិ សម្រាប់ធ្លីងជើងដំរី។

ទន្លីង នាម

[ទន់-លីង] tonling

ឈ្មោះវល្លិធំមួយប្រភេទ ដើមរឹង សម្រាប់ប្រើធ្វើទន្លីងដំរីឬធ្វើជាទោងសែងឈើជាដើម :

ទន្លេ

ទីដែលនៅប្របតាមបណ្ដោយច្រាំងទន្លេ :

ទន្លេ នាម

[ទន់-លេ] tle

មហានទី, ផ្លូវទឹកធំហូរចុះពីភ្នំ និងធ្នារទឹកផ្សេងៗ ប្រជុំមូលមកហូរចេញទៅសមុទ្រ :

ទន្លេ នាម

[មាត់-ទន់-លេ] tle

ទីដែលនៅប្របតាមបណ្ដោយច្រាំងទន្លេ :

ទន្លេតូច

ឈ្មោះនទីមួយ ដែលហូរចេញមកចួបនឹងទន្លេធំ នៅទីមួយអន្លើឈ្មោះ ពាមផ្កាយម្រេច។

ទន្លេតូច នាម

[ទន់-លេ-តូច] tonletouch

ឈ្មោះនទីមួយ ដែលហូរចេញមកចួបនឹងទន្លេធំ នៅទីមួយអន្លើឈ្មោះ ពាមផ្កាយម្រេច។

ទន្លេធំ

ឈ្មោះទន្លេយ៉ាងធំមួយ មានដើមកំណើតនៅភ្នំទីបេត៍ ក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច ដែលហូរកាត់ប្រទេសលាវ, ខ្មែរ, កូសាំងស៊ីន ចុះទៅសមុទ្រ; ហៅតាមផែនទីសម័យសព្វថ្ងៃនេះថា ទន្លេមេកុង, សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកខ្លះសរសេរជា មេគង្គ ព្រោះគេយល់ថាទន្លេនោះជាមេគង្គា គឺជាមេទឹកធំជាងទន្លេឯទៀតក្នុងប្រទេស

ទន្លេធំ នាម

[ទន់-លេ-ធំ] tonlethum

ឈ្មោះទន្លេយ៉ាងធំមួយ មានដើមកំណើតនៅភ្នំទីបេត៍ ក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច ដែលហូរកាត់ប្រទេសលាវ, ខ្មែរ, កូសាំងស៊ីន ចុះទៅសមុទ្រ; ហៅតាមផែនទីសម័យសព្វថ្ងៃនេះថា ទន្លេមេកុង, សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកខ្លះសរសេរជា មេគង្គ ព្រោះគេយល់ថាទន្លេនោះជាមេគង្គា គឺជាមេទឹកធំជាងទន្លេឯទៀតក្នុងប្រទេស

ទន្លេបាទី

ឈ្មោះបឹងមួយក្នុងស្រុកបាទី; មានប្រាសាទបុរាណមួយនៅពីខាងត្បូងហៅថា ប្រាសាទតាព្រហ្ម។

ទន្លេបាទី នាម

[ទន់-លេ-បា-ទី] tonlebati

ឈ្មោះបឹងមួយក្នុងស្រុកបាទី; មានប្រាសាទបុរាណមួយនៅពីខាងត្បូងហៅថា ប្រាសាទតាព្រហ្ម។

ទន្លេរពៅ

ឈ្មោះខេត្តចាស់មួយនៅទិសខាងជើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទីរួមខេត្តស្ទឹងត្រែង, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាតំបន់វិញ :

ទន្លេរពៅ នាម

[ទន់-លេ-រ-ពៅ] tonleropov

ឈ្មោះខេត្តចាស់មួយនៅទិសខាងជើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទីរួមខេត្តស្ទឹងត្រែង, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាតំបន់វិញ :

ទន្លេសាប

ឈ្មោះទន្លេមួយដែលតភ្ជាប់ពីចតុម្មុខទៅបឹងទន្លេសាប។

ទន្លេសាប នាម ១)

[ទន់-លេ-សាប] tonlesab

ឈ្មោះបឹងទឹកសាបធំសម្បើមសន្លឹមបាត់ត្រើយស្រដៀងនឹងសមុទ្រនៅខាងទិសពាយព្យក្រុងភ្នំពេញ ជាទីសម្បូរមច្ឆជាតិបំផុតជាងបឹងជាងទីឯទៀតក្នុងលោក។

ទន្លេសាប នាម ២)

[ទន់-លេ-សាប] tonlesab

ឈ្មោះទន្លេមួយដែលតភ្ជាប់ពីចតុម្មុខទៅបឹងទន្លេសាប។

ទន្សង

ឈ្មោះសត្វជើង ៤ពួកក្រពើ ពួកត្រកួត តែតូចជាងក្រពើ ធំជាងត្រកួត។

ទន្សង នាម

[ទន់-សង] tonsong

ឈ្មោះសត្វជើង ៤ពួកក្រពើ ពួកត្រកួត តែតូចជាងក្រពើ ធំជាងត្រកួត។