វចនានុក្រមខ្មែរ

ជម្រះ

ធ្វើឱ្យជ្រះស្រឡះថាមានឬពុំមានទោស :

ជម្រះ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-រះ] chomreah

ធ្វើឱ្យជ្រះ, ឱ្យស្អាត, ធ្វើឱ្យដាច់ស្រេច :

ជម្រះ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-រះ-ក្ដី] chomreah

ធ្វើឱ្យជ្រះស្រឡះទៅលើរឿងក្ដីណាមួយ :

ជម្រះ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-រះ-ទោស] chomreah

ធ្វើឱ្យជ្រះស្រឡះថាមានឬពុំមានទោស :

ជម្រះបញ្ជី

(សំនួន.) ដោះស្រាយគំនុំចាស់ :

ជម្រះបញ្ជី កិរិយាសព្ទ ១)

[ជំ-រះ-ប័ញ-ជី] chomreahbonhchi

ធ្វើឱ្យជ្រះស្រឡះដាច់ស្រេចនូវអ្វីៗដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ :

ជម្រះបញ្ជី កិរិយាសព្ទ ២)

[ជំ-រះ-ប័ញ-ជី] chomreahbonhchi

(សំនួន.) ដោះស្រាយគំនុំចាស់ :

ជម្លើយ

អាការៈដែលឈ្លើយ, ដំណើរឆ្គាំឆ្គង :

ជម្លើយ គុណនាម

[ជំ-លើយ] chomlauy

ដែលឈ្លើយ, ដែលឆ្គាំឆ្គង :

ជម្លើយ នាម

[ជំ-លើយ] chomlauy

អាការៈដែលឈ្លើយ, ដំណើរឆ្គាំឆ្គង :

ជម្លៀស

បញ្ចៀសប្រជាជនចេញជាបណ្ដោះអាសន្នពីកន្លែងណាមួយដែលកើតមានឬនឹងអាចកើតមានគ្រោះថ្នាក់ ទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព។

ជម្លៀស នាម ១)

[ជំ-លៀស] chomlies

ការឈ្លៀស។

ជម្លៀស កិរិយាសព្ទ ២)

[ជំ-លៀស] chomlies

បញ្ចៀសប្រជាជនចេញជាបណ្ដោះអាសន្នពីកន្លែងណាមួយដែលកើតមានឬនឹងអាចកើតមានគ្រោះថ្នាក់ ទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព។

ជម្លោះ

វិវាទ, ដំណើរឈ្លោះ :

ជម្លោះ នាម

[ជំ-លោះ] chomluoh

វិវាទ, ដំណើរឈ្លោះ :

ជយភូមិ

ភូមិមានជ័យ, ទីដែលមានជ័យជម្នះ, ទីដែលបោះទ័ពសន្មតថានឹងមានជ័យ ឬទីដែលបោះទ័ពតយុទ្ធមានជ័យហើយ។

ជយភូមិ នាម

[ជៈ-យៈ-ភូមិ] ឬ [ជៃ-យៈ-ភូម] cheakyeakphumi]rue[cheyyeakphum≈

ភូមិមានជ័យ, ទីដែលមានជ័យជម្នះ, ទីដែលបោះទ័ពសន្មតថានឹងមានជ័យ ឬទីដែលបោះទ័ពតយុទ្ធមានជ័យហើយ។

ជយភេរី

ស្គរជ័យ។

ជយភេរី នាម

[ជៈ-យៈ-ភេ-រី] cheakyeakpheri≈

ស្គរជ័យ។

ជយមង្គល

ជម្នះនិងសេចក្ដីចម្រើន, សេចក្ដីចម្រើនព្រោះជ័យជម្នះ។

ជយមង្គល នាម

[ជៈ-យៈ-ម័ង-គល់] ឬ [ជៃ-មង់-គល់] cheakyeakmngokl]orue[cheymngoklo≈

ជម្នះនិងសេចក្ដីចម្រើន, សេចក្ដីចម្រើនព្រោះជ័យជម្នះ។

ជយមន្ត

មន្ត, អាគម សម្រាប់សូត្រប្រសិទ្ធីឱ្យមានជ័យជម្នះ។

ជយមន្ត នាម

[ជៈ-យៈ-មន់] ឬ [ជៃ-យៈ-មន់] cheakyeakmn]orue[cheyyeakmno≈

មន្ត, អាគម សម្រាប់សូត្រប្រសិទ្ធីឱ្យមានជ័យជម្នះ។

ជយានុភាព

អានុភាពនៃជ័យជម្នះ :

ជយានុភាព នាម

[ជៈ-យា-នុ-ភាប] cheakyeanupheab≈

អានុភាពនៃជ័យជម្នះ :

ជយាវុធ

អាវុធមានជ័យ គឺអាវុធដែលគេប្រសិទ្ធីសន្មតថាមានជ័យ។

ជយាវុធ នាម

[ជៈ-យា-វុត] cheakyeavut≈

អាវុធមានជ័យ គឺអាវុធដែលគេប្រសិទ្ធីសន្មតថាមានជ័យ។

ជយោ!

ពាក្យសម្រាប់ស្រែក, បន្លឺថា សូមឱ្យមានជ័យ! ឬថា ឈ្នះហើយ!

ជយោ! ឧទានសព្ទ

[ជៈ-យោ] ឬ [ជៃ-យោ] cheakyo]rue[cheyyo≈

ពាក្យសម្រាប់ស្រែក, បន្លឺថា សូមឱ្យមានជ័យ! ឬថា ឈ្នះហើយ!

ជយ—

(ម.ព. ជ័យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ជយ— ឧទានសព្ទ

[ជៈ-យៈ—] cheakyeak—≈

(ម.ព. ជ័យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ជរ គុណនាម

[ជ] chor

ដែលមានជរ :

ជរ នាម

[ជ] chor

ក្បាច់រំលេចសម្រាប់ដាក់ប្រកបត្រង់ជាយ, ត្រង់រឹម, ត្រង់ហាម :

ជរកុប្បនា

(ម.ព. គ្រុន{¥¥}១{££})។

ជរកុប្បនា នាម

[ជៈ-រៈ-កុប-ប៉ៈ-ណា] cheakreakkobbakna≈

(ម.ព. គ្រុន១)។

ជរជាយ

ដែលមានជរនៅជាយស្លុយត្រសាយ, ដែលស្លុយលយសាយចេញទៅខាង :

ជរជាយ គុណនាម

[ជ-ជាយ] chorcheay

ដែលមានជរនៅជាយស្លុយត្រសាយ, ដែលស្លុយលយសាយចេញទៅខាង :

ជរជួរ

ដែលស្លុយមានជររត់ជួរ, ដែលស្រុងរត់ជួរ :

ជរជួរ គុណនាម

[ជ-ជួ] chorchuor

ដែលស្លុយមានជររត់ជួរ, ដែលស្រុងរត់ជួរ :

ជរា

គ្រឿងសម្គាល់របស់ជរា, គ្រឿងចំណាំឱ្យដឹងថា ជរា ដូចយ៉ាងសក់ស្លូរ, ធ្មេញបាក់ ជាដើម។

ជរា គុណនាម

[ជៈ-រា] ឬ [ជ-រា] chorea

ដែលគ្រាំគ្រា, ដែលទ្រុឌទ្រោម, ទ្រម, ចាស់។

ជរា នាម

[ជៈ-រា] ឬ [ជ-រា] chorea

សេចក្ដីគ្រាំគ្រា, ទ្រុឌទ្រោម, ទ្រម; ចំណាស់។

ជរា គុណនាម

[ជៈ-រា-ទុប-ពល់] chorea

ដែលថយកម្លាំងព្រោះជរា។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-កាល] chorea

រោគក្អកចាស់, ជំងឺក្អកបណ្ដាលឱ្យឆាប់ចាស់។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-ទុក] chorea

ទុក្ខដែលកើតព្រោះជរា។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-ទុប-ពៈ-លៈ-ភាប] chorea

ដំណើរថយកម្លាំងព្រោះជរា។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-ធ័រ] chorea

ជរាជាធម្មតា ដែលអ្នកណាមួយ ឬអ្វីមួយ ក៏គេចវាងមិនផុត។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-ពាត] chorea

ជំងឺចាស់។

ជរា នាម

[ជៈ-រា-ភាប] chorea

ភាវៈនៃជរា, កំណើតនៃជរា។

ជរា គុណនាម

[ជ-រា-ភិ-ភូត] chorea

ដែលជរាគ្របសង្កត់, ដែលធ្លាក់ចូលស៊ប់ក្នុងកណ្ដាប់ដៃជរាហើយ។

ជរា នាម

[ជ-រា-ម៉ាច់-ចុ] chorea

ជរានិងសេចក្ដីស្លាប់, ដំណើរស្លាប់ព្រោះជរា (ស្លាប់ ព្រោះចាស់)។

ជរា នាម

[ជ-រា-មៈ-រៈ-ណៈ] chorea

សេចក្ដីគ្រាំគ្រានិងសេចក្ដីស្លាប់។

ជរា នាម

[ជ-រា-ម្រឹ-ត្យូវ] chorea

(ម.ព. ជរាមច្ចុ)។

ជរា នាម

[ជ-រា-ម៉ៃ] chorea

សេចក្ដីមិនសប្បាយ, ឈឺចាប់ព្រោះជរា។

ជរា នាម

[ជ-រា-រោក] chorea

រោគជរា (ជំងឺចាស់)។

ជរា នាម

[ជ-រា-ល័ក-ខៈ-ណៈ] chorea

គ្រឿងសម្គាល់របស់ជរា, គ្រឿងចំណាំឱ្យដឹងថា ជរា ដូចយ៉ាងសក់ស្លូរ, ធ្មេញបាក់ ជាដើម។

ជរា—

(ម.ព. ជរា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ជរា— នាម

[ជៈ-រា—] cheakrea—≈

(ម.ព. ជរា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ជល នាម

[ជល់] chol

ទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-គៈ-មៈ-នា-គំ] chol

ដំណើរទៅមកខាងជើងទឹក, ការដឹកនាំអ្វីៗទៅមកតាមផ្លូវទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ច] chol

សត្វដែលត្រាច់ទៅមកក្នុងទឹក (មានត្រីជាដើម)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ជាត] chol

(ម.ព. ជលជៈ)។

ជល នាម

[ជៈ-ល័ត-ឋាន] chol

ទីតម្កល់ទឹក, ទីដែលគេទប់ខាំងទឹកទុក; ស្រះអណ្ដូង។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ធា] ឬ [ជល់-លៈ-ធា] chol

ប្រទេសដែលទ្រទ្រង់នូវទឹក, ដែលជប់ជក់យកទឹក គឺអន្លង់ទឹកសាប, ភ្នំ ...។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ធា-រៈ-វិត-ទ្យា] ឬ [ជល់-លៈ-ធា-វិត-ទ្យា] chol

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីធារទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ធា-រា] chol

ខ្សែទឹក, ធ្នារទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ធី] chol

សមុទ្រ, ទន្លេសាប។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-និ-ធិ] chol

ឃ្លាំងទឹក (សមុទ្រ)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-នេត] chol

(ម.ព. ជលន័យន៍)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-នៃ] chol

ទឹកភ្នែក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-បាក់-សី] chol

សត្វស្លាបដែលរកស៊ីក្នុងទឹក (មានស្មោញ ក្អែកទឹក ជាដើម)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-បត់] chol

ផ្លូវទឹក, ជើងទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-បាន] chol

ការផឹកទឹក (យ៉ាងដូចផឹកទឹកសម្បថជាដើម) :

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ភា-ជៈ-នៈ] chol

ប្រដាប់សម្រាប់ដាក់ទឹក (ថូទឹក, ផ្តិលទឹក, ក្អមទឹក)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ភាច] ឬ [ជល់-លៈ-ភាច] chol

(ម.ព. ជលភាជនៈ)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-មាក] ឬ [ជល់-មាក] chol

ដូចគ្នានឹង ជលមគ្គ, ប៉ុន្តែខ្មែរយើងច្រើនហៅតែចំពោះប្រឡាយទឹកដែលមានភ្លឺស្រែអមសងខាង សម្រាប់បង្ហូរទឹកអំពីស្រែច្រើន ឱ្យធ្លាក់ទៅកាន់ទីឯទៀត។

ជល នាម

[ជៈ-ល័ម-ពុ-ជៈ] chol

(ម.ព. ជលាពុជៈ)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-យន់] chol

ស្នប់ទឹក, រហាត់ទឹក, នាឡិកាទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-យាត-ត្រា] chol

ការដើរតាមផ្លូវទឹក, ដំណើរខាងផ្លូរទឹក. ដំណើរជើងទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-យាន] ឬ [ជល់-លៈ-យាន] chol

យានជំនិះខាងផ្លូវទឹក, គ្រឿងដឹកនាំទៅមកខាងជើងទឹក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-រស់] chol

អំបិល (ដែលកើតពីទឹកសមុទ្រ)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-លៈ-តា] ឬ [ជៈ-លៈ-លៈ-ដា] chol

រលក, កង្កាញ់រលក។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-សា] chol

(ម.ព. ជលសាគរ)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-សា-គ] chol

សមុទ្រ, ខ្មែរយើងប្រើក្លាយមកជា ជលសា ក៏មាន។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-ស្ថាន] chol

(ម.ព. ជលដ្ឋាន)។

ជល នាម

[ជៈ-លៈ-សៃ] chol

(ម.ព. ជលាស័យ)។

ជល នាម

[ជៈ-លា-កា-សៈ-យាន] chol

អាកាសយាន, យន្តហោះមួយបែបអាចចុះបណ្ដែតលើទឹកបាន។

ជល នាម

[ជៈ-លា-ច-ចា] chol

ឈ្មោះភ្នំតូចក្នុងស្រុកជើងព្រៃ (ខេត្តកំពង់ចាម)។

ជល នាម

[ជៈ-លា-ធា] chol

(ម.ព. ជលធារ)។

ជល គុ., ន.

[ជៈ-លា-ពុ-ជៈ] chol

កំណើតឬសត្វដែលកើតចាកគ័ភ៌ (ទីទៃអំពីកំណើត ៣យ៉ាងគឺ អណ្ឌជៈ, សំសេទជៈ, ឧបបាតិកៈ។

ជល គុ., ន.

[ជៈ-លាម-ពុ-ជៈ] chol

(ម.ព. ជលាពុជៈ)។

ជល នាម

[ជៈ-លា-លៃ] chol

អណ្ដូង, ឃ្លាំងទុកទឹកភ្លៀង, ស្រះ។

ជល នាម

[ជៈ-លា-សៃ] chol

ទន្លេសាប ...។

ជល នាម

[ជៈ-លេស] chol

មហាសមុទ្រ, ទេវតាម្ចាស់សមុទ្រ, ម្ចាស់ទឹកភ្លៀង ១គឺ ព្រះវរុណៈ ដែលខ្មែរយើងច្រើនហៅថា ព្រះពិរុណ គឺមហាសមុទ្រ, ទឹក, ទឹកភ្លៀង :

ជល នាម

[ជៈ-លេ-ស្វៈ-រៈ] chol

(ម.ព. ជលេស)។

ជលគតវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការនាំវត្ថុរាវទៅតាមបំពង់ទុយោ ដែលជាប្រភពដ៏សំខាន់នៃកម្លាំងមេកានិក :

ជលគតវិទ្យា នាម

[ជៈ-លៈ-គៈ-តៈ-វិត-ទ្យា] cheakleakkeaktakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការនាំវត្ថុរាវទៅតាមបំពង់ទុយោ ដែលជាប្រភពដ៏សំខាន់នៃកម្លាំងមេកានិក :

ជលជីវសាស្ត្រ

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីជីវិតនៃសរីរាង្គនៅក្នុងទឹក :

ជលជីវសាស្ត្រ នាម

[ជៈ-លៈ-ជី-វៈ-សាស] cheakleakchiveaksas≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីជីវិតនៃសរីរាង្គនៅក្នុងទឹក :

ជលជៈ

សត្វ ឬអ្វីៗដែលកើតនិងដុះក្នុងទឹក។