វចនានុក្រមខ្មែរ

ជជ្រក កិ., គុ.កិ.

[ជ-ជ្រក] chochrok

ទៅរកញឹកញាប់ឥតអៀនខ្មាស :

ជជ្រកមមក កិ., គុ.កិ.

[ជ-ជ្រក-ម-មក] chochrokmomok

ជជ្រករុកចូល, ជជ្រកឱនក្បាលចូល :

ជជ្រុលជជ្រក កិ., គុ.កិ.

[ជ-ជ្រុល-ជ-ជ្រក] chochrulchochrok

ជ្រុលៗ ជ្រកៗ ងេកងោកពានត្រោកពានព្រៃ :

ជជ្រុលជជ្រួស កិ., គុ.កិ.

[ជ-ជ្រុល-ជ-ជ្រួស] chochrulchochruos

ជ្រុលៗ ជ្រួសៗ។

ជជ្រុលមមុល កិ., គុ.កិ.

[ជ-ជ្រុល-ម-មុល] chochrulmomul

ជ្រុលៗត្បុលចូល, មមុលជ្រុលៗចូល។

ជញ្ជក់ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជក់] chonhchok

ស្រូប, បឺត ឱ្យជក់ចូល :

ជញ្ជក់ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជក់-មាត់] chonhchok

ធ្វើមាត់ជក់ៗ ជិបៗ ដោយរំភើបចិត្តនឹងអ្វីមួយ :

ជញ្ជក់ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ជញ់-ជក់-មាត់] chonhchok

ទំពាលេបបណ្ដើរជញ្ជក់មាត់បណ្ដើរ។

ជញ្ជាត់ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជាត់] chonhcheat

ចាប់ត្រីដោយឈ្នាង, ដោយកញ្ច្រែង :

យកឈ្នាងជញ្ជាត់គោក ស្រែកហៅព្រលឹងបណ្ដើរ រួចហើយយកឈ្នាងនិងច្រែងមកកាយកៀរប្រមូល ឬបក់បោយទៅលើមនុស្សឈឺ ឬមនុស្សមានភ័យអាសន្នតក់ស្លុតខ្លាំងដោយហេតុភេទ ឬគ្រោះថ្នាក់អ្វីមួយដែលគេហៅថា លស់ព្រលឹង ជាពិធីឧបកិច្ចហៅព្រលឹងឱ្យចូលមកឋិតនៅក្នុងរូបកាយមនុស្សនោះវិញ :

ជញ្ជាត់ព្រលឹង កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជាត់-ព្រ-លឹង] chonhcheatprolueng

យកឈ្នាងជញ្ជាត់គោក ស្រែកហៅព្រលឹងបណ្ដើរ រួចហើយយកឈ្នាងនិងច្រែងមកកាយកៀរប្រមូល ឬបក់បោយទៅលើមនុស្សឈឺ ឬមនុស្សមានភ័យអាសន្នតក់ស្លុតខ្លាំងដោយហេតុភេទ ឬគ្រោះថ្នាក់អ្វីមួយដែលគេហៅថា លស់ព្រលឹង ជាពិធីឧបកិច្ចហៅព្រលឹងឱ្យចូលមកឋិតនៅក្នុងរូបកាយមនុស្សនោះវិញ :

ជញ្ជាន់

ជាន់រឿយៗដដែលៗ។

ជញ្ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជាន់] chonhchorn

ជាន់រឿយៗដដែលៗ។

ជញ្ជាន់ស្លាញ

ផ្ទួនៗ, ថែមៗ, ដដែលៗ :

ជញ្ជាន់ស្លាញ គុ.កិ., គុ.

[ជញ់-ជាន់-ស្លាញ] chonhcheanslanh

ផ្ទួនៗ, ថែមៗ, ដដែលៗ :

ជញ្ជាប កិរិយាសព្ទ ១)

[ជញ់-ជាប] chonhcheab

ញេញៗនឹងធ្មេញឱ្យជ្រាបរសជាតិ, ជញ្ជក់តិចៗឱ្យជ្រាបរសជាតិ :

ជញ្ជាប គុណកិរិយា ២)

[ជញ់-ជាប] chonhcheab

បន្តិចៗតាមជំនឿន :

ជញ្ជាប កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ជញ់-ជាប-ជញ់-ជាប] chonhcheab

ស៊ីសំរៀមៗមិនប្រញឹកប្រញាប់ពេក។

ជញ្ជាប់

ជញ្ជក់, ត្រឹបយករសជាតិ :

ជញ្ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជាប់] chonhcheab

ជញ្ជក់, ត្រឹបយករសជាតិ :

ជញ្ជាំង

(ច្ប.) របងឬជញ្ជាំងខណ្ឌកម្មសិទ្ធិផ្សេងពីគ្នាដែលនៅសងខាងរបងឬជញ្ជាំងនោះ។

ជញ្ជាំង នាម

[ជញ់-ជាំង] chonhcheang

របាំងគេហដ្ឋានដែលបាំងជុំវិញផ្ទះ ឬខណ្ឌខាងក្នុងផ្ទះចែកឱ្យមានជាបន្ទប់។

ជញ្ជាំង នាម

[ជញ់-ជាំង-អ័ត-ឍៈ-សិត] chonhcheang

(ច្ប.) របងឬជញ្ជាំងខណ្ឌកម្មសិទ្ធិផ្សេងពីគ្នាដែលនៅសងខាងរបងឬជញ្ជាំងនោះ។

ជញ្ជាំងភ្លើង

(ប.ព.) ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព (ហាដវែរ សុសវែរ) ដែលត្រួតពិនិត្យលំហូរទិន្នន័យពីកុំព្យូទ័រមួយទៅកុំព្យូទ័រមួយទៀត ឬពីបណ្ដាញកុំព្យូទ័រមួយទៅបណ្ដាញកុំព្យូទ័រមួយទៀត ឬពីអ៊ីនធឺណិត ប្រឆាំងនឹងអាក់សេសខុសច្បាប់ពីខាងក្រៅ ឬប្រឆាំងនឹងការខូចហាដវែរនៅកន្លែងណាមួយ។

ជញ្ជាំងភ្លើង នាម

[ជញ់-ជាំង-ភ្លើង] chnhocheaumngphleung≈

(ប.ព.) ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព (ហាដវែរ សុសវែរ) ដែលត្រួតពិនិត្យលំហូរទិន្នន័យពីកុំព្យូទ័រមួយទៅកុំព្យូទ័រមួយទៀត ឬពីបណ្ដាញកុំព្យូទ័រមួយទៅបណ្ដាញកុំព្យូទ័រមួយទៀត ឬពីអ៊ីនធឺណិត ប្រឆាំងនឹងអាក់សេសខុសច្បាប់ពីខាងក្រៅ ឬប្រឆាំងនឹងការខូចហាដវែរនៅកន្លែងណាមួយ។

ជញ្ជីង

ប្រដាប់សម្រាប់ថ្លឹង, ត្រាជូ។

ជញ្ជីង នាម

[ជញ់-ជីង] chonhching

ប្រដាប់សម្រាប់ថ្លឹង, ត្រាជូ។

ជញ្ជីងទូទាត់

(សេ.ហិ.) ឯកសារផ្នែកគណនេយ្យដែលបង្ហាញការទូទាត់រវាងប្រទេសមួយនិងប្រទេសមួយ ឬរវាងប្រទេសមួយនិងប្រទេសច្រើន ក្នុងកាលកំណត់មួយជាក់លាក់ :

ជញ្ជីងទូទាត់ នាម

[ជញ់-ជីង-ទូ-ទាត់] chnhochingtuteat≈

(សេ.ហិ.) ឯកសារផ្នែកគណនេយ្យដែលបង្ហាញការទូទាត់រវាងប្រទេសមួយនិងប្រទេសមួយ ឬរវាងប្រទេសមួយនិងប្រទេសច្រើន ក្នុងកាលកំណត់មួយជាក់លាក់ :

ជញ្ជឹង

រិះគិត, ត្រិះរិះ, ពិចារណា, រំពឹង, សម្រឹងទ្រឹងគិត។

ជញ្ជឹង កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជឹង] chonhchueng

រិះគិត, ត្រិះរិះ, ពិចារណា, រំពឹង, សម្រឹងទ្រឹងគិត។

ជញ្ជូន

ច្រើនបកច្រើនសា, ដែលទៅមកញឹកញយច្រើនជើង :

ជញ្ជូន កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជូន] jenh jun

នាំយកអ្វីៗពីទី១ទៅទី១(ចំពោះតែរបស់ច្រើន)។

ជញ្ជូន គុណកិរិយា

[ជញ់-ជូន-ជើង] jenh jun

ច្រើនបកច្រើនសា, ដែលទៅមកញឹកញយច្រើនជើង :

ជញ្ជួច

ផ្លុំស្នែងធ្វើសំឡេងឱ្យរនរន្ថាន់ :

ជញ្ជួច កិរិយាសព្ទ ១)

[ជញ់-ជួច] chonhchuoch

ដាក់ប្រមោយក្នុងមាត់បញ្ចេញសម្រែកឱ្យរនរន្ថាន់ដូចសម្រែកក្រៀល :

ជញ្ជួច កិរិយាសព្ទ ២)

[ជញ់-ជួច] chonhchuoch

ផ្លុំស្នែងធ្វើសំឡេងឱ្យរនរន្ថាន់ :

ជញ្ជួយ

កក្រើក, រង្គើដោយទាញ, ដោយអង្រួនឬដោយខ្យល់បក់។

ជញ្ជួយ កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជួយ] chonhchuoy

កក្រើក, រង្គើដោយទាញ, ដោយអង្រួនឬដោយខ្យល់បក់។

ជញ្ជែង

ចឹក, ខាំ, ហែក ប្រជែងគ្នា :

ជញ្ជែង កិរិយាសព្ទ

[ជញ់-ជែង] chonhcheaeng

ចឹក, ខាំ, ហែក ប្រជែងគ្នា :

ជញ្ជ្រាំង

គល់ស្រូវទុំដែលគេច្រូតទុកឱ្យសល់ :

ជញ្ជ្រាំង នាម

[ជញ់-ជ្រាំង] chnhochreaumng≈

គល់ស្រូវទុំដែលគេច្រូតទុកឱ្យសល់ :

ជញ្ជ្រំ

ដែលជ្រំផ្ទួនៗមិនដាច់ :

ជញ្ជ្រំ គុណកិរិយា

[ជញ់-ជ្រំ] chnhochrum≈

ដែលជ្រំផ្ទួនៗមិនដាច់ :

ជដា

ព្រៃស្នាប់។ ធម្មជាតិដែលទ្រុបទ្រុល, ចាក់ស្រែះ, កណ្ដាញ់ដូចជាផ្នួងសក់តាបសឬព្រៃស្នាប់ (តណ្ហា)។

ជដា នាម ១)

[ជៈ-ដា] choda

ផ្នួងសក់តាបស។

ជដា នាម ២)

[ជៈ-ដា] choda

ព្រៃស្នាប់។ ធម្មជាតិដែលទ្រុបទ្រុល, ចាក់ស្រែះ, កណ្ដាញ់ដូចជាផ្នួងសក់តាបសឬព្រៃស្នាប់ (តណ្ហា)។

ជដាធរ

អ្នកទ្រទ្រង់ផ្នួងសក់, អ្នកទុកផ្នួងសក់ (តាបស)។

ជដាធរ នាម

[ជៈ-ដា-ធៈ-រៈ] ឬ [ជៈ-ដា-ធ] chodathor

អ្នកទ្រទ្រង់ផ្នួងសក់, អ្នកទុកផ្នួងសក់ (តាបស)។

ជដិល

អ្នកមានផ្នួងសក់, អ្នកទុកផ្នួងសក់ (តាបស)។

ជដិល នាម

[ជៈ-ដិល] chodel

អ្នកមានផ្នួងសក់, អ្នកទុកផ្នួងសក់ (តាបស)។

ជណ្ដើរ

គ្រឿងមានរាងដូចប្រអប់ (ទូ) ឬ ដូចជណ្ដើរ ធ្វើចលនាដោយថាមពលអគ្គិសនី ដឹកនាំមនុស្ស ឬ អីវ៉ាន់ឡើងចុះទៅជាន់នានា ពិសេសក្នុងអគារខ្ពស់មានច្រើនជាន់ :

ជណ្ដើរ នាម

[ជន់-ដើ] chondaeur

ប្រដាប់មានកាំជាជាន់ៗ ឬជាថ្នាក់ៗភ្ជាប់ទៅនឹងមេទាំងពីរខាង សម្រាប់ជាន់ដើរឡើងចុះ :

ជណ្ដើរ នាម

[កាំ-ជន់-ដើ] chondaeur

ថ្នាក់នីមួយៗរបស់ជណ្ដើរសម្រាប់ជាន់ដើរមួយជំហានៗឡើងចុះ :

ជណ្ដើរ នាម

[ជន់-ដើ-យន់] chondaeur

គ្រឿងមានរាងដូចប្រអប់ (ទូ) ឬ ដូចជណ្ដើរ ធ្វើចលនាដោយថាមពលអគ្គិសនី ដឹកនាំមនុស្ស ឬ អីវ៉ាន់ឡើងចុះទៅជាន់នានា ពិសេសក្នុងអគារខ្ពស់មានច្រើនជាន់ :

ជណ្ដើរស្វា

វល្លិមួយប្រភេទ រាងសំប៉ែត កង្កាញ់ផ្នត់ៗ ច្រើនដុះវារឡើងដើមឈើធំៗ (បានជាហៅដូច្នេះ ទំនងជាស្វាតែងឡើងចុះតាមវល្លិនេះ ដែលទុកជាជណ្ដើររបស់វា)។

ជណ្ដើរស្វា នាម

[ជន់-ដើ-ស្វា] chondaeursva

វល្លិមួយប្រភេទ រាងសំប៉ែត កង្កាញ់ផ្នត់ៗ ច្រើនដុះវារឡើងដើមឈើធំៗ (បានជាហៅដូច្នេះ ទំនងជាស្វាតែងឡើងចុះតាមវល្លិនេះ ដែលទុកជាជណ្ដើររបស់វា)។

ជត

ទ្រតៗ :

ជត គុណនាម ១)

[ជត] chot

ដែលទន់ពាប់ :

ជត គុណនាម ២)

[ជត] chot

ដែលថយកម្លាំង, ដែលខ្សោយ :

ជត គុ.កិ., គុ.

[ជត-ជត] chot

ទ្រតៗ :

ជតា

កំណើត, វេលាដែលកើត, អង្សាកំណើត :

ជតា នាម

[ជៈ-តា] chota

កំណើត, វេលាដែលកើត, អង្សាកំណើត :

ជតានិយម

លទ្ធិឬជំនឿលើកម្មវាសនា។

ជតានិយម នាម

[ជៈ-តា-និ-យំ] cheaktaniyum≈

លទ្ធិឬជំនឿលើកម្មវាសនា។

ជតារាសី

កំណើតដែលទាក់ទងនឹងថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ សម្រាប់ទស្សន៍ទាយឱ្យដឹងពីវាសនាមនុស្ស ឡើងឬចុះ អាក្រក់ឬល្អ ...។

ជតារាសី នាម

[ជៈ-តា-រា-សី] chotareasei

កំណើតដែលទាក់ទងនឹងថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ សម្រាប់ទស្សន៍ទាយឱ្យដឹងពីវាសនាមនុស្ស ឡើងឬចុះ អាក្រក់ឬល្អ ...។

ជន ន., កិ.

[ជន] chun

ប្រដាប់នេសាទមច្ឆជាតិមួយប្រភេទ, នេសាទដោយប្រើជន។

ជន នាម

[ជន់] chun

សព្វសត្វដែលកើតក្នុងលោក, មនុស្ស, អ្នកផង :

ជនក នាម ១)

[ជៈ-នៈ-កៈ] ឬ [ជៈ-នក់] chonok

បុរសអ្នកបង្កើតកូន (បិតា) ; ច្រើនប្រើជារាជសព្ទ :

ជនក នាម ២)

[ជៈ-នៈ-កៈ] ឬ [ជៈ-នក់] chonok

ឈ្មោះរឿងជាតកមួយក្នុងមហាជាតកទាំង១០។

ជនកសមាជិក

សមាជិកស្ថាបនិក។

ជនកសមាជិក នាម

[ជៈ-នៈ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] cheakneakkaksakmachik≈

សមាជិកស្ថាបនិក។

ជនកាយ

ពួកជន, ប្រជុំជន។

ជនកាយ នាម

[ជៈ-នៈ-កាយ] chonkay

ពួកជន, ប្រជុំជន។

ជនកុម្មុយនីស្ត

អ្នកដែលជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្ត។

ជនកុម្មុយនីស្ត នាម

[ជន់-កុំ-មុយ-នីស] (ជើង ត)] chnokoammuynis](cheungt)a≈

អ្នកដែលជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្ត។

ជនក្បត់

អ្នកមិនស្មោះត្រង់ចំពោះក្រុមឬសង្គម :

ជនក្បត់ នាម

[ជន់-ក្បត់] chnokabt≈

អ្នកមិនស្មោះត្រង់ចំពោះក្រុមឬសង្គម :

ជនជាតិ

ជនជាតិដើមដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ច្រើនរស់នៅជាក្រុមតូចៗតាមតំបន់ខ្ពង់រាប ឬតំបន់ជួរភ្នំ ដោយរក្សាទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ភាសា និងរបៀបរបបរស់នៅរបស់ខ្លួន :

ជនជាតិ នាម ១)

[ជន់-ជាត] choncheate

(ម.ព. ជាតិពន្ធុ)។

ជនជាតិ នាម ២)

[ជន់-ជាត] choncheate

មនុស្សឬក្រុមមនុស្សដែលមានកំណើត អម្បូរ វប្បធម៌ ភាសា ជំនឿ សាសនា ទំនៀមទម្លាប់ ការរស់នៅ និងប្រវតិ្តសាស្ត្រ ក្នុងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ណាមួយ :

ជនជាតិ នាម

[ជន់-ជាត-ដើម-ភាក-តិច] choncheate

ជនជាតិដើមដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ច្រើនរស់នៅជាក្រុមតូចៗតាមតំបន់ខ្ពង់រាប ឬតំបន់ជួរភ្នំ ដោយរក្សាទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ភាសា និងរបៀបរបបរស់នៅរបស់ខ្លួន :